Türkiye'nin net enerji ithalatçısı kimliği, Orta Doğu'da patlak veren savaş ve petrol arzı kesintileriyle birlikte finansal piyasalarda şiddetli bir sarsıntı yaratıyor. ING Global tarafından hazırlanan son rapora göre, küresel enerji krizinden en olumsuz etkilenen ekonomilerin başında Türkiye yer alıyor. Kurumun Türkiye Başekonomisti Muhammet Mercan'ın paylaştığı veriler, mart ayının ilk yarısında yurt içi piyasalarda yaşanan yoğun sermaye çıkışının boyutlarını gözler önüne serdi.
Yabancı yatırımcıdan 18 milyar dolarlık kaçış
Rapora göre, artan jeopolitik risk primi ve enerji maliyetleri nedeniyle yabancı yatırımcılar hızla pozisyon kapattı. Mart ayının ilk yarısında 6 milyar dolarlık Türk tahvili ve hisse senedi satışı gerçekleştirilirken, aynı dönemde 12 milyar dolarlık uzun TL carry trade pozisyonu tasfiye edildi. Toplamda 18 milyar doları bulan bu sert çıkış dalgası, döviz kurları üzerindeki baskıyı artırırken piyasadaki likidite dengesini de bozdu.
Rezervlerde 28 milyar dolarlık erime
Yabancı sermaye çıkışının yarattığı kur baskısını hafifletmek isteyen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), piyasaya doğrudan ve dolaylı müdahalelerde bulundu. ING verileri, bu müdahalelerin bedeli olarak TCMB'nin net döviz rezervlerinde son haftalarda yaklaşık 28 milyar dolarlık dramatik bir gerileme yaşandığını işaret ediyor. Kurum, yurt içi yerleşiklerin henüz kitlesel bir döviz talebi yaratmadığını belirtse de, Kapalıçarşı ile bankalararası piyasa arasındaki makasın açılarak TL'nin primli işlem görmeye başlamasını kritik bir erken uyarı sinyali olarak değerlendiriyor.
Merkez Bankası'nın masasında üç zorlu seçenek
ING analizine göre, mevcut şok karşısında politika yapıcıları zorlu bir tercih dönemi bekliyor. TCMB'nin önünde; döviz müdahalelerine devam ederek yaklaşık 90 milyar dolarlık kullanılabilir altın rezervini devreye sokmak, TL'de daha hızlı ve kontrollü bir değer kaybına izin vermek veya ilk aşamada yapılan 300 baz puanlık örtülü sıkılaştırmanın ötesine geçerek resmi politika faizini yeniden artırmak gibi üç temel seçenek bulunuyor. 1 aylık implied (zımni) TL faizinin yüzde 45 seviyesine çıkarak Haziran 2025'ten bu yana en yüksek düzeye ulaşması, enerji fiyatlarının yüksek kalması halinde TL üzerindeki stresin süreceğini teyit ediyor.
ING Global raporundaki yabancı çıkış ve rezerv rakamlarını makro projeksiyon setlerimizle incelediğimizde, süreçteki risk ve fırsat dengesi şu şekilde netleşiyor:
ANALİZ:
Türkiye'nin yapısal net enerji ithalatçısı konumu, mevcut enerji krizinde CDS (Risk Primi) eğrilerini doğrudan yukarı yönlü baskılamaktadır. 18 milyar dolarlık hızlı sıcak para çıkışı ve buna karşılık verilen 28 milyar dolarlık rezerv savunması, piyasadaki likidite modellerini ciddi bir stres testine tabi tutuyor. TCMB'nin gecelik borçlanma üzerinden sağladığı 300 baz puanlık örtülü sıkılaştırma ve yüzde 45 seviyesine tırmanan implied TL faizi, sistemik risk noktalarını anlık olarak sınırlama çabasını yansıtıyor.
Kapalıçarşı ile resmi kur arasındaki makasın açılması, fiziki döviz talebindeki yapısal direncin zorlandığını gösteriyor. 90 milyar dolarlık brüt altın rezervi şok emici bir tampon sağlasa da, Brent petrol fiyatlarındaki kalıcı yükseliş ithalat faturasını kabartarak 2026 ikinci çeyrek cari açık projeksiyonlarımızı bozmaktadır. İlerleyen süreçte sermaye akımlarının yön değiştirmemesi halinde, kur geçişkenliğinin (pass-through) enflasyonist etkisini kırmak adına TCMB'nin politika faizinde yeni bir rasyonalizasyon adımına gitme ihtimali güçlü şekilde masada kalmaya devam edecektir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Yabancı sermaye çıkışı ve rezerv likidite projeksiyonu dosyasıŞeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
