CHP’nin 4-5 Kasım 2023 kurultayına ilişkin mahkemeden çıkan tedbir kararının ardından Borsa İstanbul’da sert fiyat hareketi yaşandı. Gün sonuna doğru hızlanan satışlarla birlikte endekse bağlı devre kesici sistemi çalıştı. Borsa İstanbul, saat 17:42:06 itibarıyla tüm Pay Piyasası işlem sıralarında ve pay endekslerine dayalı vadeli sözleşmelerde işlemlerin geçici olarak durdurulduğunu açıkladı.
KAP üzerinden yapılan duyuruda, Pay Piyasası işlemlerinin saat 18:01 itibarıyla kapanış seansıyla yeniden başlatılacağı bildirildi. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda pay ve pay endekslerine dayalı sözleşmelerde ise sürekli işlem yönteminin saat 18:08’de yeniden devreye alınacağı belirtildi. Varant, sertifika ve yeni pay alma hakkı sıralarında işlemlerin gün içinde yeniden açılmayacağı kaydedildi.
Piyasadaki sert reaksiyonun merkezinde siyasi risk algısındaki ani yükseliş yer aldı. Mahkemenin CHP kurultayına ilişkin “mutlak butlan” yönündeki tedbir kararı, yatırımcı tarafında siyasi belirsizlik fiyatlamasını hızlandırdı. Özellikle banka hisseleri ve yüksek beta katsayılı endeks hisselerinde satış baskısının derinleştiği gözlendi.
Asıl kritik eşik ise yabancı yatırımcı davranışında oluştu. Son dönemde TCMB’nin sıkı para politikası ve rezerv görünümündeki toparlanmayla birlikte Türkiye varlıklarına artan ilgi dikkat çekiyordu. Ancak siyasi tansiyonun yükseldiği dönemlerde BİST’te volatilitenin sertleşmesi geçmiş örneklerde de risk primi üzerinde baskı yaratmıştı.
Devre kesici neden çalıştı
Borsa İstanbul’da endekse bağlı devre kesici sistemi, piyasalardaki ani düşüş ve aşırı oynaklık durumlarında devreye giriyor. Sistem, yatırımcıların panik işlemlerini sınırlamak ve fiyat oluşumunun sağlıklı devam etmesini sağlamak amacıyla kullanılıyor.
Saat 17:42’de devreye giren mekanizma, özellikle kapanışa yakın saatlerde satış baskısının hızlandığını gösterdi. Gün içi likiditenin düşmesiyle birlikte satış emirlerinin derinliği artırdığı değerlendiriliyor.
Piyasanın odaklandığı temel risk ise siyasi belirsizliğin kurumsal yatırımcı davranışını nasıl etkileyeceği oldu. CDS primi, bankacılık hisseleri ve USD/TRY tarafındaki fiyatlamalar önümüzdeki süreçte daha yakından izlenecek.
Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.
