Türk tasarrufçunun önceliği yıllardır değişmiyor: parayı korumak. Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği'nin (TSPB) nisan sonu verilerine göre finansal piyasalardaki 48 trilyon liralık birikimin yarıdan fazlası, getirisi baştan belli sabit getirili araçlarda duruyor. Bu temkinli tablonun en çarpıcı ayrıntısı ise hiç faiz işlemeyen hesaplarda saklı.
Tasarrufun yarısı sabit getiride
Birikimin yüzde 33'ü Türk Lirası mevduatta, yüzde 20'si Devlet İç Borçlanma Senetleri'nde (DİBS) tutuluyor. Döviz hesaplarının ve hisse senetlerinin payı yüzde 12,5'er, kıymetli madenler depo hesaplarının payı ise yüzde 9,4. Dağılım, tasarruf sahiplerinin yarısından çoğunun parasını dalgalanmaya açık araçlardan uzak tuttuğunu gösteriyor.
Döviz ve altında 'sadık' kitle
Altın ve döviz cephesinde piyasada ne olursa olsun tercihini değiştirmeyen, kemikleşmiş bir kitle bulunuyor. Bunun başlıca nedeni geçmiş yıllarda yaşanan ekonomik krizler; kurlardaki sert yükselişler döviz tutma alışkanlığını kalıcı hale getirdi. Ons fiyatı ile dolar kurunun çarpımına dayanan altın fiyatlarının uzun vadeli performansı da geleneksel alışkanlıklarla birleşince benzer bir bağlılık yarattı.
Mevduat, döviz ve altın kadar katı değil; düşük faiz dönemlerinde olduğu gibi piyasadaki trendin yönüne göre kolayca yer değiştiriyor.
Getiri almayan 2,8 trilyon lira
Tasarrufun aslan payını taşıyan TL mevduatın vade yapısı, kısa vadede yoğunlaşmayı net biçimde ortaya koyuyor. Mevduatın yüzde 89,15'inin vadesi 3 aydan kısa: 1 ay vadeli mevduatın payı yüzde 24,78, 3 ay vadelinin payı yüzde 47,7. Tablodaki asıl dikkat çekici kalem ise toplam TL mevduatın yüzde 16,68'ine, yani 2,8 trilyon liraya karşılık gelen vadesiz hesaplar.
Aylık yüzde 3'lük net getiri fırsatı dikkate alındığında, bu paranın getirisiz bekletilmesi her ay 85,1 milyar liralık kayıp anlamına geliyor. Bu büyüklükteki paranın boşta durmasının başlıca nedeni olarak, faiz hassasiyeti taşıyan ve parasını yalnızca bankada tutmayı tercih eden kesim gösteriliyor. Otomatik fatura ödemelerini ve günlük harcamalarını bu hesaptan yapan kullanıcılar da tablonun bir parçası.
85,1milyar lira: vadesiz hesaplarda bekleyen paranın, aylık yüzde 3'lük net getiri üzerinden hesaplanan kaybı.
Gözler bugünkü faiz kararında
Mevduat sahibini yakından ilgilendiren Para Politikası Kurulu (PPK), bugün toplanıyor. Piyasanın genel beklentisi, yüzde 37 seviyesindeki politika faizinin (bir haftalık repo) değiştirilmeyeceği yönünde. AA Finans anketine katılan 20 ekonomistten 17'si faizin sabit kalacağını, 3'ü ise 300 baz puanlık artırım yapılacağını öngörüyor. Morgan Stanley, Goldman Sachs ve Bank of America gibi yabancı kurumlar da değişiklik beklemiyor.
Morgan Stanley'e göre manşet enflasyon 2026'nın son çeyreğinde gerileyecek; banka temkinli gevşeme döngüsüne dönerek politika faizini 200 baz puan indirip yüzde 35'e çekecek. Kurumun öngörüsünde faiz, 2027 sonuna kadar kademeli olarak yüzde 27,50'ye iniyor.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
