Hazine, Haziran 2026’da toplam 480,4 milyar TL borçlanmaya karşılık 490 milyar TL geri ödeme yaparak 9,6 milyar TL ile net ödeyici konuma geçti. Aylık borçlanma dengesi Mart 2021’den bu yana ilk kez eksiye dönerken, yılın ilk yarısındaki tablo daha ağır bir yük gösterdi: faiz giderleri 1 trilyon 464,2 milyar TL’ye ulaştı, bütçe açığı 942,8 milyar TL olarak kaldı. Hazirandaki fren, altı aylık faiz maliyetini ve 819 milyar TL’lik net borçlanma ihtiyacını ortadan kaldırmadı.
Hazine ve Maliye Bakanlığının 20 Temmuz’da güncellediği bütçe finansmanı istatistikleri, haziranda yeni borçlanmanın geri ödemelerin altında kaldığını gösterdi. Aylık net ödeme, iç piyasadaki borçlanmanın yavaşlaması ile dış borçta yüksek tutarlı geri ödemenin aynı döneme denk gelmesiyle oluştu.
Aylık dengede 63 ay sonra eksi
İç piyasada 463 milyar TL yeni borçlanmaya karşılık 364 milyar TL geri ödeme yapıldı ve net iç borçlanma 99,1 milyar TL oldu. Tutar, Haziran 2025’teki 296,1 milyar TL’ye göre yüzde 66,5 daha düşük gerçekleşti. Dış tarafta 17,4 milyar TL kullanım ve 126 milyar TL ödeme, 108,6 milyar TL net geri ödeme yarattı. İç ve dış kalemlerin toplamı, yuvarlama farkıyla 9,6 milyar TL’lik net ödemeye karşılık geldi.
Resmî seride bundan önceki son negatif aylık net borçlanma Mart 2021’de 25,9 milyar TL düzeyindeydi. Haziran 2026 sonucu bu nedenle 63 ay sonra ilk net ödeme ayı oldu. Ancak tek aylık akış ile yılın tamamındaki finansman ihtiyacı aynı yönde ilerlemiyor.
Faiz dışı fazla yükün yalnız üçte birini karşıladı
Haziran bütçe raporuna göre merkezi yönetim bütçesi ayı 114,2 milyar TL fazla, faiz dışı dengede 315,8 milyar TL fazla ile tamamladı. Aylık faiz gideri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 26,9 azalarak 201,6 milyar TL’ye geriledi. Hazirandaki güçlü nakit üretimi, Hazine’nin yüksek geri ödeme takvimini daha sınırlı yeni borçla yönetmesine alan açtı.
Altı aylık kümülatif görünüm ise ters yönde kaldı. İlk yarıda faiz dışı fazla 521,4 milyar TL’ye yükselirken faiz gideri 1 trilyon 464,2 milyar TL’ye çıktı. Endeks24’ün resmî veriler üzerinden yaptığı hesaplamaya göre faiz dışı fazla, faiz giderinin yalnızca yüzde 35,6’sını karşıladı. Aradaki 942,8 milyar TL’lik fark, aynı dönemde oluşan bütçe açığına eşit. Toplanan her 100 TL bütçe gelirinin yaklaşık 18,8 TL’si faiz ödemelerine gitti.
İlk yarıda faiz giderlerinin yatırım kalemleriyle kıyası, borç servisinin bütçe esnekliği üzerindeki baskısını daha görünür hale getiriyor. Haziran ayındaki faiz düşüşüne rağmen ilk yarı faiz harcaması geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31,7 arttı.
Tek aylık fren borç stokunu tersine çevirmedi
Hazine ilk yarıda 819 milyar TL net yeni borçlanmaya gitti. Bu tutar geçen yılın aynı dönemindeki 1 trilyon 245,8 milyar TL’ye göre yüzde 34,3 daha düşük olsa da bütçe açığının finansmanında borçlanmanın ağırlığını koruduğunu gösterdi.
Merkezi yönetim borç stoku 30 Haziran itibarıyla 14 trilyon 992,5 milyar TL düzeyindeydi. Tek bir ayda net ödeyici olunması, borç stokunun aynı tutarda gerileyeceği anlamına gelmiyor. Stok; kur değerlemeleri, faiz tahakkuku ve diğer finansman işlemlerinden de etkileniyor. Nitekim stok mayıs sonuna göre yaklaşık 3,4 milyar TL arttı.
Haziran verisi, Hazine’nin yüksek dış borç geri ödemesini yeni dış kaynakla birebir çevirmeden yönetebildiğini ortaya koydu. Yılın ilk yarısındaki 942,8 milyar TL bütçe açığı, 1,46 trilyon TL faiz gideri ve 819 milyar TL net borçlanma ise bu rahatlamanın şimdilik aylık kaldığını gösteriyor. İkinci yarıda tablonun kalıcılığı, gelir performansı, harcama seyri ve borçlanma maliyetlerinin birlikte nasıl ilerleyeceğine bağlı olacak.
