Hürmüz Boğazı çevresinde aylarca hareketsiz demirde bekleyen süper tankerlerin su altındaki gövdelerini kalın bir midye, istiridye, yosun ve diğer deniz canlısı tabakası sardı. CNN International'da yer alan habere göre, denizcilik sektöründe "biyolojik kirlenme" diye anılan bu birikinti temizlenmeden gemiler tam verimle seyre çıkamıyor; sorun, savaşın ardından petrol akışının normale dönmesinin önündeki yeni engellerden biri olarak öne çıkıyor.
Boğaz, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakatın ardından yeniden trafiğe açılmaya başladı. Ancak ana geçiş kanalındaki mayınların temizlenmesi sürüyor, İran kısa süre önce boğazı yeniden kapalı ilan etti ve sigorta süreçleri henüz tamamlanmadı. Bu nedenle açılma kararı, petrolün hemen ve eksiksiz akacağı anlamına gelmiyor.
Yüzlerce kişilik temizlik operasyonu
Petrol süper tankerleri yaklaşık 300 metre uzunluğa ve 45 metre genişliğe ulaşıyor. Her bir geminin yaklaşık 14 bin metrekarelik gövde yüzeyinin temizlenmesi için beş ila altı kişilik dalgıç ekiplerinin dört ila beş saat çalışması gerekiyor. Boğaz çevresinde bekleyen yaklaşık 600 gemi düşünüldüğünde, operasyon ciddi bir iş gücü ve zaman istiyor.
Temizlikte el kazıyıcıları, basınçlı yıkama sistemleri, elektrikli zımpara makineleri ve hidrolik ekipmanlar kullanılıyor. Dalgıçlar birikintiyi sökerken gemilerin özel koruyucu kaplamasına zarar vermemek zorunda; hasar gören kaplama hem çevre düzenlemeleri hem de sigorta yükümlülükleri açısından ek risk doğuruyor. Pervaneler ise sürecin en zorlu kısmı, çünkü kimi zaman sökülüp temizlenip yeniden monte edilmeleri gerekiyor.
Temizlik faturayı da kabartıyor
Uluslararası gemi işletmecileri örgütü BIMCO'nun çevre sorumlusu Aron Sørensen, dip temizleme talebinin artmasıyla ekiplerin gemi başına beş haneli dolar tutarlarının üzerinde ücret istediğini belirtiyor. Uzmanlara göre biyolojik kirlenme, gemilerin yakıt tüketimini artırarak uzun mesafeli petrol taşımacılığının maliyetini de yükseltiyor.
Bir geminin işletme giderlerinin yaklaşık yüzde 50'si yakıttan kaynaklanıyor.
Neil Roberts · Lloyd's Market AssociationSorun yalnızca verimlilikle sınırlı değil
Biyolojik kirlenme yalnızca bir verimlilik meselesi değil. Midye ve benzeri canlılar emme valflerine yerleşerek gemilerin soğutma sistemlerini etkileyebiliyor. Ayrıca denizcilik düzenlemeleri, istilacı türlerin farklı ekosistemlere taşınmasını önlemek amacıyla gemilerin limana ulaşmadan biyolojik kirlenmeden arındırılmasını zorunlu kılıyor.
Dip temizliği, petrol taşımacılığının yeniden başlaması için gereken adımlardan yalnızca biri. Gemilerin seyre çıkabilmesi için mayın temizliğinin tamamlanması, geçiş izinlerinin alınması ve sigorta ile finansman süreçlerinin sonuçlandırılması da gerekiyor. Petrolün neredeyse tamamını ithal eden Türkiye gibi ülkeler açısından bu tablo, Körfez kaynaklı arzın normale dönüşünün ve enerji maliyetlerindeki belirsizliğin bir süre daha gündemde kalacağı anlamına geliyor.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
