Türkiye ekonomisinin denge arayışı ile geçen 2025 yılı, bankacılık sektörü için kredi geri dönüşlerinde zorlu bir tabloyu beraberinde getirdi. BDDK FİNTÜRK verilerine göre, 2024 sonunda 289,6 milyar lira olan takipteki alacak hacmi, bir yıllık süreçte ikiye katlanarak 588,7 milyar liraya yükseldi. Ticari krediler ve bireysel kredi kartı borçlarını kapsayan bu hacim, 81 ilin 62’sinde üç haneli artış göstererek finansal sıkılaşmanın reel sektör ve hanehalkı üzerindeki baskısını gözler önüne serdi.
Karaman ve Mardin’de risk seviyesi zirve yaptı
Bölgesel bazda incelendiğinde, takipteki alacak miktarındaki büyümede yüzde 595’lik oranla Karaman başı çekti. 2024 sonunda sadece 455 milyon lira olan sorunlu kredi miktarı, Karaman’da 3,1 milyar lirayı aştı. Artış oranında Karaman’ı yüzde 261 ile Zonguldak ve yüzde 242 ile Amasya takip etti. Takibe düşme oranında (NPL rasyosu) ise Mardin ve Karaman yüzde 8 ile Türkiye ortalaması olan yüzde 2,5’in oldukça üzerine çıkarak bankaların en çok izlemeye aldığı iller konumuna yükseldi.
ENDEKS24 TERMİNAL
TAKİPTEKİ ALACAK ARTIŞ ORANLARI (%)
KREDİ RİSK MATRİSİ
🚩 BÖLGESEL KREDİ SIKIŞIKLIĞI VE SİSTEMİK RİSK NOTLARI
- Karaman Anomalisi: Takipteki alacaklarda görülen %595’lik astronomik artış, bölgedeki tarım ve esnaf kredilerinde yapısal bir geri dönüş sorununun başladığını kanıtlıyor.
- İstanbul'un Yükü: Toplam batık borcun üçte birini (191,2 Mrd TL) sırtlanan İstanbul, kişi başına düşen 15 bin TL'yi aşkın NPL ile finansal merkezdeki borçluluk baskısını yansıtıyor.
- NPL Rasyolarında Uçurum: Türkiye ortalaması %2,5 iken Diyarbakır (%6,1) ve Şırnak (%5,9) gibi illerdeki yüksek oranlar, bölgesel ekonomik kırılganlığın devam ettiğini gösteriyor.
- Genişleyen Kapsam: 81 ilin 62’sinde görülen üç haneli artışlar, finansal sıkılaşmanın hanehalkı ve reel sektör üzerindeki baskısının genele yayıldığını teyit ediyor.
🎯 BANKACILIK AKTİF KALİTESİ
İstanbul’da kişi başına batık borç 15 bin lirayı geçti
Miktar bazında toplam alacakların yaklaşık üçte biri İstanbul’da kümelendi. İstanbul’daki takipteki alacaklar yüzde 87 artışla 191,2 milyar liraya ulaştı. Kişi başına düşen ortalama takipteki kredi borcunda ise İstanbul 15.111 TL ile birinci sırada yer alırken, onu 15.055 TL ile Karaman izledi. Ankara, İzmir, Bursa ve Gaziantep; toplam takipteki alacakların yüzde 68’ini oluşturan ilk 10 il arasındaki yerini korudu.
Kredi hacmi ve sistemik risk dengesi
2025 sonu itibarıyla 23,4 trilyon liraya ulaşan toplam nakdi kredi hacmi içinde takipteki alacakların payı yüzde 2,5 olarak kaydedildi. İstanbul’da bu oran yüzde 2,4 ile genel ortalamaya yakın seyrederken; Diyarbakır (%6,1), Bilecik (%6) ve Şırnak (%5,9) gibi illerdeki yüksek rasyolar, bölgesel ekonomik kırılganlığın devam ettiğini gösteriyor. Uzmanlar, 2026 yılının ilk yarısında bu rakamların enflasyonist etkiler ve faiz politikası ekseninde yakından takip edileceğini belirtiyor.
ANALİZ:
Türkiye bankacılık sektörü, 2025 yılında "aktif kalitesi testi" ile karşı karşıya kalmıştır. Endeks24 analistlerinin kurumsal veri setleri ve rasyonel ekonomik modeller üzerinden yaptığı projeksiyonlara göre; takipteki alacaklardaki %103’lük artış, kredi büyüme hızının üzerinde seyreden bir risk birikimine işaret etmektedir. Özellikle Karaman ve Mardin gibi illerde %8 seviyesine ulaşan NPL rasyoları, bankaların karşılık ayırma maliyetlerini artırarak 2026 yılı net kâr marjları üzerinde baskı oluşturacaktır.
Kurumsal operasyonel yönetim ve likidite analizleri, toplam kredi hacmi içindeki %2,5’lik payın henüz sistemik bir kriz sinyali vermediğini ancak bölgesel bazdaki üç haneli artışların "sektörel yoğunlaşma riskini" tetiklediğini göstermektedir. Karaman’daki %595’lik astronomik yükseliş, tarım ve esnaf kredilerindeki geri dönüş sorunlarının derinleştiğini kanıtlamaktadır. 2026 projeksiyonlarımızda, bankaların seçici kredi politikasını sürdüreceği ve yeniden yapılandırma süreçlerinin (İstanbul Yaklaşımı vb.) tekrar gündeme gelebileceği öngörülmektedir. İndirgenmiş nakit akımları (İNA) perspektifinden bakıldığında, sorunlu kredilerin kontrol altına alınması Borsa İstanbul’daki bankacılık endeksinin (XBANK) 2026 performansındaki ana belirleyici olacaktır.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Bölgesel kredi riski haritası ve bankacılık aktif kalitesi analizi
Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Burada yer alan bilgiler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım kararlarınızı kendi risk profilinize göre vermeniz önerilir.
