Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin fiili dolaşımdaki pay oranı hesabını sıkılaştırdı. Yeni düzenlemeyle birlikte, fiili dolaşım dışında sayılan ortakların kendi kontrol ettikleri serbest veya özel fonlar üzerinden dolaylı olarak tuttukları paylar da hesaplamanın dışında bırakılacak. Karar 15 Haziran 2026'dan itibaren geçerli olacak.
Fiili dolaşımdaki pay oranı, bir şirketin halka açık ve piyasada serbestçe işlem görebilen paylarının toplam paylara oranını ifade ediyor. Bu oran; endekslere dahil edilme, işlem gördüğü pazar ve likidite hesaplarında belirleyici bir gösterge olarak kullanılıyor. Düzenleme, oranın olduğundan yüksek görünmesine yol açabilecek dolaylı sahiplik yapılarını kapsam dışına almayı hedefliyor.
Fon üzerinden dolaylı sahiplik kapsam dışında
Mevcut uygulamada hakim ortaklar ve fiili dolaşım dışında tutulan yatırımcıların doğrudan sahip olduğu paylar zaten hesaba katılmıyordu. SPK'nın eklediği yeni bentle, bu kişilerin sahip oldukları serbest veya özel fon katılma payları nedeniyle dolaylı yoldan ulaştıkları ihraççı payları da fiili dolaşım kavramının dışına çıkarılıyor. Yani bir ortak, payları doğrudan değil de kontrolündeki bir fon aracılığıyla taşıyorsa, fonun katılma payı sahiplik oranına denk gelen kısım artık serbest dolaşımda sayılmayacak.
SPK'nın duyurusunda, 2010 tarihli ve 21/655 sayılı İlke Kararı'na bu yönde yeni bir bent eklendiği belirtildi. Karar metnine göre, fiili dolaşım hesabına dahil edilmeyen paylara sahip olanların, kontrol ettikleri fonlardaki katılma payı oranına isabet eden ihraççı payları da fiili dolaşım oranı dışında tutulacak.
Hesaplamayı MKK günlük yapacak
Düzenlemenin bir diğer ayağı ise verinin güncellenme sıklığı. Karara göre fiili dolaşımdaki pay adedi ve fiili dolaşımdaki pay oranı, 15 Haziran 2026'dan itibaren Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından günlük olarak hesaplanacak. Böylece oran, sermaye yapısındaki değişimlere daha hızlı tepki verebilecek.
Değişikliğin, özellikle fon yapıları üzerinden dolaylı sahiplik bulunan şirketlerin fiili dolaşım oranlarında aşağı yönlü düzeltmelere neden olması bekleniyor. Bu da ilgili payların endeks ve pazar konumunu etkileyebilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.
