JPMorgan, fon sektöründe yaşanan çalkantının 2026'nın dördüncü çeyreğinde ekonomik faaliyeti baskılamasını bekliyor. Banka, gelişmelerin Türkiye için yüzde 3 olarak öngördüğü 2026 büyüme tahmini açısından ciddi bir aşağı yönlü risk oluşturduğunu belirtti. Değerlendirme, S&P ve Goldman Sachs'ın bugünkü açıklamalarıyla aynı güne denk geldi.
Dördüncü çeyrekte faaliyet baskılanabilir
JPMorgan'ın değerlendirmesi, fon krizinin finansal piyasaların ötesinde reel ekonomiye uzanabileceğine işaret ediyor. Banka, etkinin yılın son çeyreğinde ekonomik faaliyet üzerinde hissedileceğini öngörüyor ve yüzde 3'lük yıllık büyüme tahmini için riskin belirgin biçimde aşağı yönlü olduğunu vurguluyor.
Aktarım kanalı kredi ve servet etkisi üzerinden işleyebilir. Tasfiye sürecindeki fonlarda bekleyen tasarruflara ödemeler başlayana kadar erişilemiyor; fonlardan çıkan paranın bir bölümü ise mevduata ve dövize yöneliyor. Kredi tarafı da zayıf: Goldman Sachs'ın verilerine göre toplam kredi büyümesi yıllık yüzde 27 ile 2024 ortasındaki en düşük seviyelere yakın seyrediyor.
Üç kurum, üç farklı pencere
Bugün gelen değerlendirmeler krizi farklı açılardan okuyor. S&P, krizin izole kalması halinde kredi notunda aşağı yönlü baskı beklemediğini, kurda, dolarizasyonda ve banka likiditesinde belirgin bir tepki görmediğini açıkladı. S&P'nin 2026 büyüme beklentisi de yüzde 3'e yakın. Goldman Sachs ise fonlardan çıkan paranın yaklaşık yarısının döviz ve altın mevduatına aktarıldığını, Merkez Bankası rezervlerinin bir haftada 9 milyar dolar azaldığını hesapladı.
JPMorgan'ın vurgusu bu tabloya üçüncü bir boyut ekliyor: not ve rezerv kanalı sınırlı kalsa bile büyüme üzerinde bir maliyet oluşabilir. S&P'nin değerlendirmesinde de belirleyici koşul, krizin izole kalması.
Belirleyici olan ödeme takvimi
Belirsizliğin süresi, ödemelerin ne zaman başlayacağına bağlı. Fon Koordinasyon Kurulu'nun bugünkü toplantısında ödeme takvimi ve ikincil düzenlemeler değerlendirildi, ancak ödemelerin başlayacağı tarih açıklanmadı. SPK, tasfiyedeki fonlarda yatırımcı başına 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılmasına karar vermişti.
