Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,8'e yükseldi. Eurostat'ın öncü verisine göre ağustosta yüzde 3,2 olan manşet enflasyon yüzde 3,7'lik piyasa beklentisini aşarak Eylül 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Enerji fiyatları yüzde 18,8 arttı; çekirdek enflasyon yüzde 2,5 ile beklentiye paralel geldi.
Bir ayda 0,6 puanlık sıçrama
Tüketici fiyatları eylülde aylık bazda yüzde 0,6 arttı; beklenti yüzde 0,5 yönündeydi. Manşet oran, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yüzde 2'lik hedefinin neredeyse iki katına ulaştı. Yıllık enflasyon geçen yılın eylül ayında yüzde 2,2 seviyesindeydi; nisandan bu yana yüzde 2,8 ile yüzde 3,2 arasında dalgalanan oran, eylülde bu bandın belirgin biçimde üzerine çıktı. Eurostat, eylül ayının kesinleşmiş verilerini 16 Ekim'de yayımlayacak.
Artışın kaynağı enerji
Ana harcama grupları içinde en yüksek yıllık artış enerjide görüldü. Enerji enflasyonu ağustostaki yüzde 14,3'ten eylülde yüzde 18,8'e çıktı; enerji fiyatları yalnız eylül ayında yüzde 3,9 arttı. Hizmet enflasyonu yüzde 3,0'ten yüzde 3,2'ye, gıda, alkol ve tütün grubu yüzde 1,1'den yüzde 1,4'e yükseldi. Enerji dışı sanayi mallarında ise oran yüzde 1,2'den yüzde 1,1'e geriledi. İşlenmemiş gıdada yıllık artış yüzde 2,7'den yüzde 4,0'e hızlandı.
Enerji, gıda, alkol ve tütün hariç çekirdek enflasyon yüzde 2,4'ten yüzde 2,5'e çıktı ve beklentiyle örtüştü. Manşet ile çekirdek arasındaki 1,3 puanlık fark, fiyat baskısının şimdilik büyük ölçüde enerji kaynaklı olduğunu ve diğer kalemlere yayılımın sınırlı kaldığını gösteriyor. Avrupa'da dizel arzındaki sıkışıklık bu tablonun arkasındaki başlıca etkenlerden biri; Fransa bugün 100 milyon varillik stok salımı önerdi.
İspanya yüzde 5'te, Almanya yüzde 3,3'te
Büyük ekonomilerin tamamında enflasyon hızlandı. Yıllık oran Almanya'da yüzde 2,9'dan yüzde 3,3'e, Fransa'da yüzde 2,6'dan yüzde 3,4'e, İtalya'da yüzde 3,2'den yüzde 4,1'e, İspanya'da yüzde 4,6'dan yüzde 5,0'e yükseldi. Bölgenin en yüksek enflasyonu yüzde 6,1 ile Litvanya'da, en düşüğü yüzde 2,4 ile Malta'da ölçüldü. Yunanistan'da oran bir ayda yüzde 3,7'den yüzde 5,1'e sıçradı.
ECB için zor denklem
Veri, ECB'yi enerji kaynaklı bir fiyat şokuyla karşı karşıya bırakıyor. Bu tür şoklarda merkez bankaları, artışın ücretlere ve çekirdek fiyatlara yayılıp yayılmadığına bakıyor; çekirdek göstergenin yüzde 2,5'te kalması bu açıdan sınırlı bir rahatlık sağlıyor, ancak hizmet enflasyonundaki yükseliş dikkat çekiyor. ECB Yönetim Konseyi üyesi Olli Rehn bugün, enerji fiyatlarının olumsuz senaryoya yaklaştığı uyarısını yaptı; yükselen tahvil getirilerinin ise pahalı enerjinin enflasyon üzerindeki etkisini sınırlayabileceğini söyledi.
Piyasalarda ECB'nin bu ay faiz artıracağına ilişkin beklentiler zayıflamış olsa da bankanın faizleri en az iki kez daha artıracağı tahmin ediliyor. ECB Başkanı Christine Lagarde bu hafta, para politikasını daha da sıkılaştırmak için acele edilmesine gerek olmadığına işaret etmiş; yüksek getirilerin büyümeyi frenleyeceğini ve enerji şokunun genel fiyatlara yansımasını sınırlayacağını belirtmişti. Beklentinin üzerinde gelen veri, bu temkinli duruşun sınanacağı bir tabloya işaret ediyor.
Küresel tabloda gıda tarafı da baskı altında: FAO Gıda Fiyat Endeksi eylülde Kasım 2022'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
