S&P Global Ratings, fon krizinin mevcut haliyle izole kalması durumunda Türkiye'nin kredi notu üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturmasını beklemiyor. Kuruluşun Türkiye'den sorumlu lider analisti Karen Vartapetov, otoritelerin tepkisini hızlı ve ikna edici bulduklarını, kur, dolarizasyon ve banka likiditesinde belirgin bir tepki görmediklerini söyledi. S&P'nin Türkiye değerlendirmesi 16 Ekim'de bekleniyor.
Vartapetov: Kontrol altına almayı başardılar
S&P Global Ratings Orta ve Doğu Avrupa ile Bağımsız Devletler Topluluğu Ülke Kredi Notları Direktörü Karen Vartapetov ve Finansal Kuruluşlar Direktörü Regina Argenio, yaklaşan not kararına ilişkin ayrıntı vermekten kaçınırken fon soruşturmasının kredi notuna olası etkilerini değerlendirdi. Vartapetov, soruşturma kapsamında ortaya konan düzenlemelerin ve politika tepkisinin hızlı ve ikna edici olduğunu belirterek "Kontrol altına almayı başardılar ve daha geniş şekilde finansal sisteme olumsuz bir etkisi olmadı" dedi.
Vartapetov, sürecin Türkiye ekonomisine yönelik güveni ve algıyı olumsuz etkilediğini gösteren çok fazla kanıt bulunmadığını söyledi. Analiste göre döviz kuru, dolarizasyon ve bankacılık sektörünün likiditesi gibi izlenen alanlarda belirgin bir tepki oluşmadı.
Vartapetov, yönetişim kalitesi, hukukun üstünlüğü ve politika yapımının etkinliği konusunda sorular olabileceğini, ancak Türkiye'nin kredi profilinin bu bölümünü zaten muhafazakâr değerlendirdiklerini ifade etti. Kredi notunun komite kararıyla belirlendiğini hatırlatan analist, fonlara ilişkin gelişmelerin komitede mutlaka görüşüleceğini ve sürecin muhtemelen bir risk olarak vurgulanacağını kaydetti. Vartapetov'a göre süreç dar bir varlık sınıfıyla sınırlı kalırsa yatırımcı duyarlılığı açısından oyun değiştirici bir etki yaratmayacak.
Kilit değişken hane halkının lira tercihi
Vartapetov, ülke notu açısından son yıllarda en çok odaklandıkları konulardan birinin hane halkı davranışı olduğunu söyledi. Analist, tasarruf sahiplerinin lirayı, lira cinsinden varlıkları ve banka mevduatını tercih etmeyi sürdürüp sürdürmeyeceğinin ya da dolara dönerek döviz rezervleri üzerinde baskı oluşturup oluşturmayacağının kilit değişken olduğunu belirtti. Vartapetov'a göre Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelere, yüksek enerji fiyatlarına ve fon sürecine rağmen hane halkının liraya yönelik tutumu güçlü kaldı; dolarizasyonun yeniden yükseldiğine dair belirgin bir işaret görülmedi.
Bu değerlendirme sektör verileriyle büyük ölçüde örtüşüyor. Para piyasası fonlarından iki haftada çıkan 467,7 milyar liranın büyük kısmı ilk haftada gerçekleşti; ikinci haftada çıkış yaklaşık 12 milyar liraya geriledi. Bankacılık sektöründe Türk lirası mevduat 25 Eylül haftasında yüzde 0,80 arttı. Aynı hafta yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak 1,34 milyar dolar yükseldi; S&P'nin "izole" koşulunun sınanacağı gösterge de bu olacak.
Rezervlerdeki toparlanma notu destekliyor
Vartapetov, rezerv yeterliliğinin kredi notu açısından en önemli parametrelerden biri olduğunu vurguladı. Türkiye'nin yıla rekor seviyedeki rezervlerle başladığını, Merkez Bankası'nın enerji fiyatlarındaki artışın etkilerini sınırlamak için rezervlerin bir bölümünü kullandığını, ardından bunun bir kısmını yerine koyduğunu anlatan analist, brüt rezervlerin ocak ve şubat seviyelerinin biraz altında olduğunu, ancak toparlanmanın notu destekleyici nitelik taşıdığını söyledi. Net rezervlerin brüt kadar yüksek olmadığını, fakat onların da toparlandığını ekledi. S&P bu yıl Türkiye'de ortalama enflasyonu yüzde 30, büyümeyi ise yüzde 3'e yakın öngörüyor.
Argenio: En büyük etki borsada görüldü
Finansal Kuruluşlar Direktörü Regina Argenio, fon sürecinde en büyük etkinin borsada görüldüğünü ve hisse senedi değerlemelerinde düşüş yaşandığını belirtti. Argenio, ilk düzeltmenin ardından değerlemelerin istikrara kavuştuğunu, verilerin gecikmeli gelmesi nedeniyle tablonun henüz tam yansımamış olabileceğini, ancak bankalardaki likiditede büyük bir hareket görmediklerini söyledi. Bugüne kadarki politika tepkisini oldukça güçlü bulduğunu ifade eden Argenio, piyasaya likidite sağlandığını ve fonları tasfiye edecek bankaların atandığını hatırlattı.
S&P, Türkiye'nin notunu 17 Nisan'da BB- seviyesinde ve durağan görünümle teyit etmişti. Krizin yönetiminde bugün iki başlık öne çıkıyor: SPK'nın duyurduğu tasfiyedeki fonlarda 1 milyon liraya kadar ara ödeme ve Fon Koordinasyon Kurulu'nun ikinci toplantısı.
