Brent petrolün varil fiyatı, ABD ile İran arasında varılan ara anlaşmanın ardından 80 doların altına inerek mart başından bu yana en düşük seviyeye geriledi. Hürmüz Boğazı'nın yeniden trafiğe açılacak olması ve İran ham petrolünün küresel arza hızla dönmesi beklentisi, fiyatı çatışma döneminin yaklaşık 113 dolarlık zirvesinden yüzde 40'a yakın aşağı çekti. Enerjisinin neredeyse tamamını ithal eden Türkiye açısından bu gevşeme, cari denge ve enflasyon görünümünde doğrudan karşılığı olan bir gelişme.
Hürmüz'un açılması arz beklentisini güçlendirdi
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile imzalanan barış çerçevesini duyururken Hürmüz Boğazı'nın cuma günü tüm gemilere yeniden açılacağını söyledi. Anlaşma kapsamında İran'a yönelik petrol yaptırımlarının kaldırılması ve Tahran'ın ihracata hızla dönmesi bekleniyor. Körfez'de bekleyen yüz aşkın tankerin yola çıkması, OPEC+'in artırdığı üretim kotaları ve Uluslararası Enerji Ajansı'nın yeniden bir küresel arz fazlası uyarısı, fiyat üzerindeki aşağı yönlü baskıyı kalıcı kılıyor. Brent salı günü yüzde 5 düşüşle 78,96 dolardan kapanırken, ABD tipi ham petrol WTI 76 dolar civarına indi.
Cari denge ve enflasyon için ne anlama geliyor
Türkiye enerjide dışa bağımlı bir ülke; ham petrol ve doğal gaz faturası, cari işlemler açığının en belirleyici kalemlerinden biri. Brent'teki sert gerileme, ithalat faturasını hafifleterek cari dengeye nefes aldırıyor. Akaryakıt ve ulaştırma maliyetlerindeki düşüş, enflasyon beklentilerini de aşağı yönlü destekliyor. Piyasa stratejistlerine göre enerji fiyatlarındaki bu gevşeme, orta vadede TL cinsi varlıklar için olumlu bir zemin oluşturuyor.
Brent'teki gevşeme orta vadede TL varlıklar için olumlu okunsa da, kısa vadede güçlü dolar ve yükselen ABD faizleri borsada yabancı iştahını sınırlayabilir.
Şahin Fed ve güçlü dolar yabancı iştahını sınırlıyor
Tabloyu tek yönlü okumak ise zor. Federal Rezerv, yeni başkan Kevin Warsh yönetimindeki ilk toplantısında politika faizini yüzde 3,50-3,75 bandında sabit tutarken, üyelerin yarısı bu yıl en az bir faiz artışını masaya koydu. Şahin sinyal doları iki ayın zirvesine yakın tutuyor; ABD'nin iki yıllık tahvil faizi yüzde 4,20'ye, on yıllık faizi yüzde 4,46'ya yükseldi. Güçlü dolar ve yükselen ABD getirileri, gelişmekte olan piyasa para birimleri ve hisse senetlerinde yabancı iştahını sınırlıyor; bu da kısa vadede Borsa İstanbul'da banka ve sanayi çarpanları üzerinde baskı yaratabiliyor.
%40Brent'in çatışma zirvesinden bu yana kaybı; enerji ithalatçısı Türkiye'nin cari açık ve enflasyon baskısını hafifleten temel etken.
Böylece BIST açısından iki kuvvet karşı karşıya geliyor: ucuzlayan enerjinin orta vadeli desteği ile sıkı küresel para politikasının kısa vadeli baskısı. Anlaşmanın kalıcılığı ve Fed'in bundan sonraki adımları, bu dengenin hangi yöne ağır basacağını belirleyecek.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
