ABD'de tarım dışı istihdam eylülde 29 bin kişi arttı ve 90 binlik beklentinin belirgin biçimde altında kaldı. İşsizlik oranı yüzde 4,1'den yüzde 4,2'ye yükseldi; ağustos ayı istihdam verisi 162 binden 133 bine aşağı yönlü revize edildi. Ortalama saatlik kazançlar aylık yüzde 0,1 ile beklentinin altında arttı; veri, Fed'in ekimde faiz artırması ihtimalini zayıflatan bir tabloya işaret ediyor.
İstihdam artışı beklentinin üçte biri
ABD Çalışma Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre eylüldeki 29 binlik artış, piyasanın beklediği 90 binin yaklaşık üçte biri düzeyinde gerçekleşti. Bir önceki ayın verisindeki 29 binlik aşağı yönlü revizyon da işgücü piyasasındaki yavaşlamanın ilk açıklanandan daha erken başladığını gösteriyor.
İşsizlik oranı eylülde yüzde 4,2 oldu; beklenti oranın yüzde 4,1'de kalması yönündeydi. İşgücüne katılım oranı yüzde 61,6'dan yüzde 61,8'e yükseldi; katılımdaki artış, işsizlik oranındaki yükselişte etkili olmuş olabilir. Kamu istihdamı önceki ayki 35 binlik artışın ardından eylülde 17 bin kişi azaldı. İmalat sektöründe istihdam artışı 9 binde kaldı. Haftalık ortalama çalışma süresi 34,4 saatte sabit kaldı.
Ücret artışı da yavaşladı
Ortalama saatlik kazançlar eylülde aylık bazda yüzde 0,1 arttı; beklenti ve bir önceki ayın artışı yüzde 0,3 düzeyindeydi. Yıllık artış yüzde 3,1'den yüzde 3'e gerileyerek beklentilerin altında kaldı. İstihdam ve ücret tarafının aynı anda zayıflaması, işgücü piyasasından kaynaklanan enflasyon baskısının azaldığına işaret ediyor.
Fed'de bekle gör cephesi güçleniyor
Veri, Fed içindeki tartışmanın tam ortasına düştü. Fed, eylülde faizi üç yıl aradan sonra ilk kez 25 baz puan artırmıştı. Dallas Fed Başkanı Logan en az 50 baz puanlık ek artış isterken Başkan Yardımcıları Bowman ve Jefferson ile New York Fed Başkanı Williams yeni bir adım için aciliyet görmediklerini söylemişti. Veri öncesinde piyasada 27-28 Ekim toplantısına ilişkin faiz artışı olasılığı yüzde 28 olarak fiyatlanıyordu. Beklentinin bu ölçüde altında kalan istihdam, temkinli kanadın elini güçlendiriyor.
Fed açısından tablo yine de tek yönlü değil. Enerji fiyatları enflasyonu yukarı çekmeyi sürdürüyor: Euro Bölgesi'nde enflasyon eylülde yüzde 3,8'e çıktı, dizel fiyatları savaş öncesinin yaklaşık iki katında. Büyüme yavaşlarken fiyat baskısının sürmesi, merkez bankalarının hareket alanını daraltıyor.
Gelişen piyasalar için anlamı
Zayıf istihdam verisi, faiz artışı beklentilerini geriletmesi halinde dolar ve ABD tahvil getirileri üzerindeki yukarı yönlü baskıyı hafifletebilir. Veri öncesinde dolar endeksi 17 ayın zirvesinde bulunuyordu. Doların güç kaybetmesi, Türkiye'nin de aralarında olduğu gelişen piyasalara yönelik risk iştahını destekleyen bir unsur olabilir; ancak verinin aynı zamanda ABD ekonomisinde yavaşlamaya işaret etmesi bu etkiyi sınırlayabilir.
