ABD Hürmüz'de tankerleri gizli koridordan geçiriyor iddiası

ABD ordusunun İran ile gerilimin sürdüğü Hürmüz Boğazı'nda petrol tankerleri için gizli bir geçiş koridoru işlettiği öne sürüldü. Axios'un ismi açıklanmayan ABD'li yetkililere dayandırdığı özel habere göre geceleri 15 ila 20 tanker boğazın güney kanalından geçiriliyor ve bu hat üzerinden günlük yaklaşık 10 milyon varil petrol akışı sağlanıyor.

İddiaya göre operasyon birkaç haftadır sürüyor. Tankerler geceleri belirlenen zaman aralıklarında iki ayrı konvoy halinde hareket ediyor; bir grup Basra Körfezi'nden çıkarken diğer grup Umman Denizi'nden Körfez'e giriyor. ABD ordusunun rota ve geçiş zamanlamasını koordine ettiği, operasyon merkezinin North Carolina'daki Fort Bragg'de bulunduğu ileri sürülüyor.

Açık gemi takip verileri daha düşük trafik gösteriyor

Operasyonun kapsamı bağımsız olarak doğrulanmış değil. 18 Ağustos'a ilişkin açık gemi takip verilerinde Hürmüz'den yalnız altı emtia gemisinin geçtiği görüldü; çok büyük ham petrol tankerleri ile LNG tankerleri bu görünür trafikte yer almadı. Bununla birlikte çatışma döneminde bazı gemilerin AIS vericilerini kapatarak seyretmesi, açık takip verilerinin toplam geçiş sayısını eksik göstermesine yol açabiliyor.

Bu fark, Axios'un özel haberindeki 15 ila 20 tankerlik gece trafiği iddiasının neden standart gemi izleme ekranlarında aynı ölçekte görülmediğini açıklayabilecek temel unsur. Ancak gizli koridorun günlük 10 milyon varillik akışı gerçekten taşıdığına ilişkin bağımsız bir teyit henüz bulunmuyor.

Boş tankerlerin Körfez'e girişi de koordine ediliyor iddiası

ABD'li yetkililerin anlatımına göre operasyon yalnız yüklü tankerlerin boğazdan çıkarılmasına odaklanmıyor. Boş tankerlerin Umman Denizi'nden Hürmüz üzerinden Basra Körfezi'ne alınması da planın parçası. Bu gemilerin Körfez limanlarında petrol yükledikten sonra aynı güvenli geçiş düzeniyle yeniden açık denize çıkarıldığı öne sürülüyor.

Yetkililer, koridorun İran'ın radar ve deniz gözetleme kapasitesine yönelik ABD operasyonlarının ardından oluşturulabildiğini savunuyor. Bu ayrıntı da Axios'un isimsiz yetkililere dayandırdığı anlatımın parçası; CENTCOM tarafından gizli koridorun işleyişine ilişkin ayrıntılı bir kamu duyurusu yayımlanmış değil.

Hürmüz'deki görünür trafik savaş öncesinin altında

Boğazdaki ticari hareketlilik son günlerde artsa da savaş öncesi düzeyin altında seyrediyor. 19 Ağustos verilerinde de altı emtia gemisinin geçiş yaptığı, görünür trafiğin son dönem ortalamasının altında kaldığı bildirildi. Buna karşılık ABD yönetimi boğazdan önemli miktarda petrol çıkarıldığını savunuyor.

Endeks24'ün daha önce incelediği ABD'nin Hürmüz geçiş sistemine yönelik taşıyıcı çekinceleri, güvenlik garantilerine rağmen büyük armatörlerin rotaya temkinli yaklaşmayı sürdürdüğünü göstermişti. Son koridor iddiası, Washington'ın güvenli geçişi daha kontrollü ve daha düşük görünürlükle yürütmeye çalıştığına işaret ediyor.

10 milyon varillik akış arz kesintisini sınırlayabilir

Hürmüz, savaş öncesinde küresel petrol ve LNG ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biriydi. Yetkililerin verdiği yaklaşık 10 milyon varil günlük akış doğruysa koridor, savaş öncesi petrol trafiğinin yaklaşık yarısını yeniden piyasaya ulaştırıyor. Bu hacim küresel arz kesintisini tamamen ortadan kaldırmıyor ancak Körfez üreticilerinin sevkiyat kapasitesindeki kaybı sınırlıyor.

Gizli koridor, tanker sayısı ve günlük 10 milyon varillik akışa ilişkin bilgiler Axios'un ismi açıklanmayan ABD'li yetkililere dayandırdığı özel haberdeki iddialardır. Açık gemi takip verileri daha düşük görünür trafik göstermektedir ve operasyonun tüm ayrıntıları bağımsız olarak doğrulanmış değildir.