Borsa İstanbul'da sermaye piyasalarının tabana yayılması hedeflenirken, halka arzlarda uygulanan dağıtım yöntemleri bireysel yatırımcıyı sınırlı paylara mahkum ediyor. Endeks24 yazarı Ata Can, 750 milyon TL'lik güncellenmeyen limitlerin eşit dağıtımı nasıl imkansız hale getirdiğini mercek altına aldı.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) düzenlemeleriyle şekillenen halka arz takviminde, bireysel yatırımcıların "tamamıyla eşit dağıtım" beklentisi yerini kurumsal ağırlıklı tahsisatlara bıraktı. Endeks24 yazarı Ata Can, X platformu üzerinden yaptığı değerlendirmede, 12-13 Aralık 2024 tarihindeki SMRVA halka arzından bu yana tamamen eşit dağıtım yönteminin uygulanmadığına dikkat çekti. AKHAN ve NETCD halka arzları da dahil edildiğinde, son dönemdeki 25 şirketin "bireysele eşit dağıtım" yöntemiyle sonuçlandığı görülüyor.
Bireysele bin lira kurumsala serbest dağıtım
Piyasadaki güncel tabloyu eleştiren Ata Can, bireysel yatırımcıların bugünlerde ortalama 1000 TL gibi sembolik tutarlarda pay alabildiğini, buna karşın kurumsal tarafta serbest dağıtım yapıldığını vurguladı. Sosyal medyadaki yüzeysel içerik üretimini de eleştiren Can, "Çoğu hesabın yaptığı işler sadece tavan tablosu paylaşmak ve kopyala yapıştır yapmak. Kimse meselenin özünü ve yatırımcı aleyhine işleyen mekanizmayı dile getirmiyor." ifadelerini kullandı.
Eşit dağıtımın önündeki 750 milyon TL engeli
Halka arzlarda eşit dağıtımın önündeki en büyük teknik engel olarak SPK'nın 19 Eylül 2024 tarihli (İ-SPK-128.23) ilke kararı gösteriliyor. Bu karara göre, halka arz edilen payların piyasa değeri 750 milyon TL’nin altında kalmadığı sürece "borsada satış-eşit dağıtım" yöntemi uygulanamıyor. 2026 yılına gelindiğinde, enflasyon ve Yeniden Değerleme Oranı (YDO) etkisiyle şirket değerlemelerinin yükseldiği bir ortamda, bu limitin 15 aydır güncellenmemiş olması küçük yatırımcının aleyhine bir tablo oluşturuyor.
ANALİZ:
Endeks24 analistlerinin çarpan analizi ve enflasyon düzeltmesi projeksiyonlarına göre, 2024 Eylül ayında belirlenen 750 milyon TL’lik limitin 2026 yılı gerçekliğiyle uyumu tamamen kaybolmuştur. YDO çerçevesinde kamu harç ve cezaları güncellenirken, sermaye piyasalarında eşitlikçi dağıtımı sağlayacak bu eşiğin sabit tutulması "kurumsal tahakkümü" destekleyen bir yapıya dönüşmektedir.
Halka arz arzının sürdürülebilirliği açısından, bireysel yatırımcının motivasyonunun korunması kritiktir. Mevcut limitlerin yukarı çekilmemesi durumunda, küçük yatırımcının halka arzlardan aldığı payın toplam portföy içindeki ağırlığı marjinal seviyelerde kalmaya devam edecektir. Endeks24 Analiz Masası, söz konusu limit güncellemesinin gelmemesi durumunda piyasada "eşit dağıtım" modelinin teorik bir seçenek olmaktan öteye geçemeyeceğini değerlendirmektedir. Risk/fırsat dengesinde, kurumsal yatırımcının yüksek tahsisat gücü karşısında bireysel yatırımcının ikincil piyasaya itildiği gözlenmektedir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Halka arzda eşitlik ve spk limitlerinin geleceğiŞeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
LİNK: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu
Yasal Uyarı: Burada yer alan bilgiler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım kararlarınızı kendi risk analizleriniz doğrultusunda vermeniz önerilir.
