ABD'nin B-1 hamlesi İran savaşında tırmanma sinyali verdi

ABD ordusunun 21 Temmuz Salı günü İslam Devrim Muhafızları Kolordusu hedeflerine yönelik saldırıda B-1B Lancer uzun menzilli bombardıman uçağı kullandığı bildirildi, ancak ABD Merkez Komutanlığı aynı gün yayımladığı açıklamada platformu ve vurulan kesin hedefleri açıklamadı. Axios'a konuşan ABD'li yetkililere göre görev, İran ile çatışmaların yeniden başlamasından sonraki ilk B-1 uçuşu oldu. Birleşik Krallık'taki bir hava üssünden başlayan görev, uçağın yüksek mühimmat kapasitesi nedeniyle Washington'ın hava harekâtını daha ağır ve geniş bir safhaya taşıdığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi. Görevin önceki saldırılardan daha etkili olup olmadığı ise bilinmiyor.

CENTCOM'un 21 Temmuz açıklamasında İran'daki askeri operasyon merkezlerinin, deniz kabiliyetlerinin, uçak hangarlarının, insansız hava aracı depolarının ve askeri lojistik altyapının hedef alındığı belirtildi. Komutanlık, saldırıların Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik tehdidi azaltmayı amaçladığını duyurdu. Buna karşın açıklamada B-1'e, kullanılan mühimmata veya bombardıman uçağının hedef listesine yer verilmedi.

B-1'in taşıdığı yük tırmanma işaretini güçlendirdi

ABD Hava Kuvvetlerinin resmi teknik verilerine göre B-1B, 75 bin libreye ulaşan mühimmat taşıma kapasitesine ve deniz seviyesinde Mach 1,2 hıza sahip. Uçak, göreve göre 24 adet 2.000 librelik bomba veya 24 adet AGM-158A havadan karaya seyir füzesi taşıyabiliyor. Bu kapasite, B-1'in tek sortide geniş bir hedef setine veya derinlikteki hedeflere karşı yüksek hacimli saldırı düzenleyebilmesini sağlıyor. Ancak teknik kapasite, salı günkü görevde hangi mühimmatın kullanıldığını göstermiyor.

Washington, yılın önceki bölümündeki Epic Fury Operasyonu sırasında da B-1'leri füze üsleri, komuta merkezleri, silah depoları ve hava savunma sistemlerine karşı kullanmıştı. Yeni görevdeki fark, bombardıman uçağının 12 günlük yeniden tırmanma döneminde ilk kez devreye girmesi oldu. Bu nedenle askeri mesaj, tek bir hedefin imhasından çok ABD'nin saldırı ölçeğini büyütme ve daha ağır platformları yeniden kullanma iradesi üzerinden okunuyor.

Hürmüz'deki baskı Kızıldeniz'e taşındı

B-1 görevi, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki tutumunda belirgin bir değişiklik yaratmış görünmüyor. Axios'un aktardığına göre bazı ABD savunma yetkilileri İran'ın boğaz çevresindeki askeri kapasitesinin büyük ölçüde aşındığını savunurken, diğer yetkililer Tahran'ın gemilere saldırma imkanını koruduğunu belirtiyor. Endeks24'ün 21 Temmuz tarihli Hürmüz trafiğindeki sert düşüşü inceleyen haberinde, ticari geçişlerin savaş öncesi seviyelerin çok altında kaldığı aktarılmıştı.

Gerilim 22 Temmuz'da Kızıldeniz'e de sıçradı. Reuters'a göre İran'a yakın Husiler iki Suudi petrol tankerini hedef aldıklarını duyurdu; Suudi kaynaklar Encelia adlı tankerde yangın çıktığını doğrularken Layla'ya yönelik saldırı teyit edilmedi. Beş tanker Bab el-Mandeb Boğazı'ndan kaçınmak için rota değiştirdi, üç tanker ise bir gün önce geri döndü. Hürmüz ile Bab el-Mandeb'in aynı anda baskı altında kalması, petrol taşımacılığında navlun, sigorta ve teslim süresi riskini büyütüyor.

Diplomasi sürüyor, altyapı tehdidi masada

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz'de gemilere yönelik yeni saldırıları halinde köprü ve elektrik santrallerini vurmakla tehdit etti. Reuters'ın aktardığı açıklama, operasyonun askeri hedeflerden altyapıya doğru genişleyebileceği endişesini artırdı. İran ise Körfez'deki ABD müttefiklerine ait enerji ve ekonomik altyapıyı hedef alabileceği karşılığını verdi.

Askeri baskı artarken Katar arabuluculuğundaki temaslar kesilmedi. Axios'a göre Katarlı yetkililer, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve çatışmaların durdurulması için ABD, İran ve Ummanlı yetkililerle görüşüyor. Bölgesel bir kaynak, İran yönetiminin son öneriyi kabul etmediğini bildirdi. B-1'in yeniden sahaya sürülmesi, diplomasi devam ederken Washington'ın askeri seçeneği daraltmak yerine genişlettiğini gösteren en somut işaretlerden biri oldu.