BRICS liderleri, ABD ve İsrail'in İran'a karşı 28 Şubat'ta başlattığı savaşın ardından ilk kez 12-13 Eylül'de Yeni Delhi'de aynı zirve masasına oturacak. Hindistan'ın ev sahipliğindeki buluşmada enerji güvenliği, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintiler ve üyeler arasındaki farklı dış politika öncelikleri öne çıkacak.
Hindistan Dışişleri Bakanlığının duyurusuna göre 18. BRICS Liderler Zirvesi, Bharat Mandapam'da düzenlenecek. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın katılımı teyit edildi; liderler ortak öncelikler ile bölgesel ve küresel gelişmeleri ele alacak.
Hürmüz'daki daralma enerji gündemini ağırlaştırdı
Savaşın küresel enerji ticaretine etkisi zirvenin en somut ekonomik başlıklarından biri. Güncel gemi takip verilerine göre 10 Eylül'de Hürmüz Boğazı'ndan izlenen geçiş sayısı 7'ye geriledi; savaş öncesindeki günlük ortalama yaklaşık 125 geçişti.
Boğazdaki kesinti, aynı grup içinde farklı çıkarları buluşturuyor. Rusya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri enerji ihracatçısı konumundayken Çin, Hindistan ve Endonezya büyük ithalat pazarları arasında. Petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıktığı ortam, enerji arzı ve taşıma güvenliğini BRICS gündemi açısından daha kritik hale getiriyor.
Genişleme BRICS'in ağırlığını ve uzlaşı ihtiyacını artırdı
BRICS bugün Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika, Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Endonezya'dan oluşan 11 üyeli bir yapı. Hindistan hükümetinin yayımladığı verilere göre grup dünya nüfusunun yüzde 49,5'ini, küresel hasılanın yüzde 40'ını ve küresel ticaretin yüzde 26'sını temsil ediyor.
Genişleme ekonomik ağırlığı artırırken ortak dış politika üretimini zorlaştırıyor. İran savaşın tarafı olarak zirveye gelirken Hindistan hem ABD ile stratejik ilişkilerini hem de Rusya ile bağlarını koruyor. Çin ise BRICS'i Küresel Güney'in uluslararası yönetişimdeki ağırlığını artıracak başlıca platformlardan biri olarak konumlandırıyor.
Şi yedi yıl sonra Hindistan'a dönüyor
Zirvenin bir diğer önemli başlığı Çin-Hindistan hattı olacak. Şi Cinping, BRICS toplantısı için yedi yıl sonra ilk kez Hindistan'ı ziyaret edecek. Pekin ve Yeni Delhi, 2020'deki ölümcül sınır çatışmasının ardından bozulan ilişkileri son iki yılda kademeli olarak normalleştirmeye çalışıyor.
Şi ile Hindistan Başbakanı Narendra Modi, 23 Ekim 2024'te Kazan'daki BRICS Zirvesi marjında beş yıl aradan sonra yüz yüze görüşmüştü. Bu temas, aynı ay varılan askeri ayrışma anlaşmasının ardından sınırdaki gerilimi azaltma sürecinin siyasi ayağını oluşturdu; doğrudan uçuşlar ve bazı karşılıklı temaslar daha sonra yeniden başladı.
Yeni Delhi zirvesinde enerji güvenliğinin yanı sıra ticaret, ödeme sistemleri, tedarik zincirlerinin dayanıklılığı ve uluslararası kurumların reformu da gündemde olacak. Hindistan'ın 2026 başkanlık teması, dayanıklılık, inovasyon, işbirliği ve sürdürülebilirlik ekseninde yürütülüyor.
