Merkez Bankasının temmuz enflasyonu için verdiği 0,22 puanlık sağlık hesabı, toplam sağlık etkisini değil yalnız SGK muayene katılım payı düzenlemesinin hesaplanan katkısını gösteriyor. TCMB, Türk Tabipler Birliği tarifelerindeki artışların sağlık hizmetleri fiyatlarına ayrıca yansıyacağını belirtirken bu ikinci kanal için sayısal tahmin açıklamadı. Bu nedenle 0,22 puan, temmuz TÜFE’sinde sağlık kaleminden gelebilecek artışın tabanı olarak okunabilir, nihai büyüklüğü olarak değil.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 23 Temmuz tarihli toplantıya ilişkin PPK toplantı özetinde politika faizinin yüzde 37’de korunduğunu ve enflasyonun ana eğiliminde temmuz ayına özgü geçici bir yükseliş beklendiğini bildirdi. Sağlık hizmetleri bu yükselişin öne çıkan bileşenlerinden biri oldu.
Karar öncesinde piyasanın izlediği enerji maliyetleri ve enflasyon riskleri de özetin ana çerçevesine taşındı. Ancak metindeki en somut tekil hesap, SGK Sağlık Uygulamaları Tebliği kapsamındaki değişikliğin aylık tüketici enflasyonuna 0,22 puan ekleyeceği tahmini oldu.
0,22 puan, sağlık kaleminin tamamını değil belirli bir idari düzenlemenin hesaplanan doğrudan katkısını gösteriyor. TTB tarifelerinin ek etkisi TCMB metninde sayısallaştırılmadı.
0,22 puanın kapsadığı ve dışarıda bıraktığı etki
Muayene katılım payındaki düzenleme, tüketici fiyat endeksine giren belirli sağlık harcamalarının fiyatını doğrudan değiştiriyor. TCMB bu kanalın temmuz ayındaki aylık TÜFE’ye katkısını 0,22 puan olarak hesapladı. Aynı paragrafta TTB tarife artışlarının sağlık hizmetleri fiyatlarına yansıyacağının ayrıca belirtilmesi, iki etkinin birbirinden ayrıldığını gösteriyor.
Banka ikinci etki için puan veya oran vermedi. Bu eksiklik, 0,22 puanın toplam sağlık katkısı gibi kullanılmasını metodolojik olarak sorunlu hale getiriyor. Temmuz gerçekleşmesinde sağlık grubundan gelecek katkı, SGK düzenlemesinin hesaplanan etkisi ile özel sağlık hizmetlerindeki fiyat yansımalarının birlikte görünmesine bağlı olacak.
Haziran enflasyonuna göre büyüklüğü
TÜİK’e göre tüketici fiyatları haziranda aylık yüzde 0,99 arttı, yıllık enflasyon yüzde 32,11 oldu. SGK düzenlemesi için hesaplanan 0,22 puan, yalnız ölçek kıyası yapıldığında hazirandaki aylık artışın yaklaşık yüzde 22’sine denk geliyor. Bu karşılaştırma temmuz enflasyon tahmini değil, tek bir düzenlemenin potansiyel büyüklüğünü görünür kılıyor.
Hizmet enflasyonunun mallara göre yüksek seyri de sağlık etkisini daha önemli hale getiriyor. Haziran itibarıyla yıllık mal enflasyonu yüzde 28 civarında kalırken hizmet enflasyonu yaklaşık yüzde 40, kira enflasyonu yüzde 47,87 düzeyindeydi. TCMB, hizmet fiyatlamasındaki ataleti ve şokların zamana yayılmasını dezenflasyon açısından risk olarak değerlendirmeyi sürdürüyor.
Geçen yılki veri neden doğrudan tahmin olamaz
TCMB’nin Temmuz 2025 Fiyat Gelişmeleri raporunda, TTB tarifelerinin yeniden düzenlenmesini takiben sağlık hizmetleri fiyatlarında aylık yüzde 3,44 artış kaydedildi. Aynı ay hizmet grubundaki artış yüzde 3,14 olmuştu. Geçen yılki gerçekleşme, tarife güncellemelerinin sağlık fiyatlarında belirgin hareket yaratabildiğini gösteriyor.
Buna karşın 2025’teki yüzde 3,44’lük oran 2026 için doğrudan tahmine çevrilemez. Tarife artışının büyüklüğü, kapsanan işlemler, tüketici sepetindeki ağırlıklar ve fiyatların aya yayılma biçimi değişebilir. TCMB’nin bu yıl yalnız SGK düzenlemesini sayısallaştırıp TTB etkisini açık bırakması, belirsizliğin henüz kapanmadığına işaret ediyor.
Sağlık dışındaki baskılar da temmuz hesabında
PPK özeti, temmuzda sağlık dışında kira, sebze fiyatları, beyaz eşya, mobilya ve sınırlı kalan sezon indirimlerinin de aylık enflasyonu yukarı çekebileceğini belirtiyor. Enerji grubunda akaryakıt ve elektrik fiyatları öne çıkarken ham petrolün yeniden yükselmesi ve eşel mobil sisteminden kademeli çıkış enflasyon görünümünü olumsuz etkiliyor.
Alkollü içeceklerde maktu vergi güncellemesinin temmuz fiyatlarına yansıdığı, tütün ürünlerindeki vergi değişikliğinin yukarı yönlü etkisinin ise ağustosta görülebileceği değerlendiriliyor. Bu tablo, 0,22 puanın yalnız toplam sağlık etkisini değil, temmuz ayındaki bütün yönetilen fiyat ve maliyet baskılarını açıklamak için de yetersiz olduğunu gösteriyor.
Faiz patikasında geçicilik ve kalıcılık ayrımı
Kurul, politika faizini yüzde 37’de, gecelik borç verme faizini yüzde 40’ta ve gecelik borçlanma faizini yüzde 35,5’te sabit tuttu. Enflasyonun ana eğilimindeki temmuz yükselişini geçici olarak tanımlayan TCMB, kararların gerçekleşmeler, ana eğilim ve beklentiler dikkate alınarak toplantı bazlı ve ihtiyatlı biçimde alınacağını yineledi.
Temmuz verisinde sağlık ve enerji kaynaklı belirgin bir artış görülmesi tek başına para politikası yönünü göstermeyecek. Bankanın çerçevesinde belirleyici olan, söz konusu fiyat hareketlerinin ana eğilime ve beklentilere kalıcı biçimde yansıyıp yansımadığı olacak. TTB tarife etkisinin büyüklüğü ise TÜİK’in temmuz verisi ve TCMB’nin takip eden fiyat gelişmeleri değerlendirmesiyle netleşecek.
