Goldman Sachs stratejistleri, Türkiye’de finansal koşulların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) bir haftalık repo ihaleleriyle fonlamaya yeniden başladığı ağustos sonundan bu yana gevşediğini bildirdi. Kurumun alternatif finansal koşullar endeksi, fonlama yapısındaki değişimin ardından 0,3 yüzde puanlık gevşemeye işaret etti.
Clemens Grafe ve Başak Edizgil’in değerlendirmesine göre gevşeme, bankaların yüzde 40’lık gecelik borç verme faizi yerine yüzde 37’lik politika faizi üzerinden fonlanabildiği dönemde belirginleşti. Goldman Sachs, finansal koşullardaki gevşemenin TCMB’nin eylül toplantısında faizleri değiştirmemesine rağmen sürdüğünü belirtti.
TCMB, 10 Eylül tarihli faiz kararında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faizini yüzde 37’de, gecelik borç verme faizini yüzde 40’ta ve gecelik borçlanma faizini yüzde 35,5’te sabit tuttu. Kurul, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizmasının ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceğini yineledi.
Repo ihalelerine dönüş fonlama maliyetini aşağı çekti
TCMB, 23 Ağustos tarihli likidite yönetimi duyurusunda 1 Mart’ta ara verilen bir haftalık repo ihalelerine yeniden başlanacağını açıklamıştı. Bu adım, fonlamanın yüzde 40’lık gecelik borç verme faizinden yüzde 37’lik politika faizine yaklaşmasını sağladı. Endeks24’ün 24 Ağustos’taki haberinde de repo dönüşünün kısa vadeli TL fonlama koşulları üzerindeki etkisi ele alınmıştı.
Goldman Sachs notunda, bankacılık sistemindeki likidite fazlasıyla birlikte TL mevduat faizlerinin de gerilediği belirtildi. Kurumun kullandığı seriye göre TL mevduat faizi 4 Eylül’de sona eren haftada yaklaşık yüzde 44’e indi ve politika faizinin yıllıklandırılmış bileşik karşılığıyla genel olarak uyumlu hale geldi.
Buna karşılık tüketici ve ticari kredi faizleri mevduat faizlerinin belirgin üzerinde kalmaya devam etti. Grafe ve Edizgil, kredi koşullarında da gevşeme işaretleri bulunduğunu; TL cinsi kredi büyümesi yavaşlarken toplam kredi genişlemesinin 2024 ortalarında görülen seviyelere yakın seyrettiğini kaydetti.
Marttan eylüle fonlama rejimi değişti
Fonlama yapısındaki değişim yıl içinde iki aşamalı ilerledi. TCMB, 1 Mart’ta haftalık repo ihalelerine ara verdi; 23 Ağustos’ta bu aracı yeniden devreye alma kararı aldı. Banka 10 Eylül toplantısında ise politika faizini yüzde 37’de tutarak fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun korunacağını vurguladı.
