Avrupa Birliği'nin doğal gaz depoları, kış sezonu öncesinde 2011'den bu yana en düşük doluluk seviyesine yöneliyor. Enerji araştırma şirketi Wood Mackenzie'nin tahminlerine göre depolar ekim sonunda yalnızca yüzde 76 dolulukla kışa girecek; bu, en az 2011'den bu yana görülen en zayıf kış hazırlığı. Türkiye açısından kritik nokta ise şu: ülke, doğal gaz ithalatının önemli bir bölümünü Avrupa'nın gösterge fiyatı TTF'ye endeksli spot piyasadan karşılıyor. Avrupa'nın depo doldurma yarışı fiyatı yukarı iterse, maliyet baskısı doğrudan Türkiye'ye de yansıyabilir.
Depolar neden 14 yılın en düşüğünde
Gas Infrastructure Europe verileri, depoların dolum sezonuna yüzde 28 gibi düşük bir seviyeden başladığını, mevcut doluluğun ise yaklaşık yüzde 48 olduğunu gösteriyor. Normal yıllarda bahar sonrası hızla yükselmesi gereken doluluk eğrisi bu yıl geride kaldı. Bunun arkasında, ABD ile İran arasındaki gerginliğin ardından Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarındaki aksama bulunuyor. Dünya LNG ticaretinin yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyor; Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki üretim düşüşü de küresel arzı baskıladı.
Türkiye neden bu denklemin içinde
Türkiye, doğal gaz arzının büyük kısmını uzun vadeli boru hattı ve LNG sözleşmeleriyle güvence altına alsa da alımının bir bölümünü spot piyasadan yapıyor. TEPAV Enerji ve İklim Çalışmaları Merkezi Direktörü Dr. Mühdan Sağlam, Türkiye'nin geçen yılki ithalatının yaklaşık yüzde 20'sini spot piyasadan karşıladığını ve uzun vadeli sözleşmelerin bir bölümünün de TTF fiyatlarına endeksli olduğunu belirtiyor. Bu yapı, Avrupa'daki her sert fiyat dalgalanmasının Türkiye'nin ithalat maliyetine bir kanaldan ulaşması anlamına geliyor.
Fiyat bugün sakin görünse de, kurumlar kışa doğru sert bir yükselişi şimdiden fiyatlıyor.
Piyasa beklentisiKış öncesi fiyat riski ne kadar
Avrupa'da gösterge doğal gaz fiyatı şu sıralar megavatsaat başına yaklaşık 41 avro seviyesinde işlem görüyor. Bu rakam, 2022'de Rusya-Ukrayna savaşının ardından görülen 342 avroluk tarihi zirvenin oldukça altında. Ancak fiyatın görece sakin seyri, kışın da bu seviyede kalacağı anlamına gelmiyor. Morgan Stanley, TTF'nin üçüncü çeyrekte yaklaşık 50 avro, dördüncü çeyrekte ise yaklaşık 60 avro olabileceğini öngörüyor. Argus Media analisti Natasha Fielding, yaz aylarının depo doldurma açısından kritik olduğunu, LNG arzındaki sıkıntı sürerse Avrupa'nın kışa daha düşük stoklarla gireceğini söylüyor.
Uzmanlara göre düşük stoklar soğuk bir kışla birleşirse fiyatlarda sert yükseliş ihtimali artıyor. Böyle bir senaryoda baskı yalnızca Avrupa ile sınırlı kalmaz; spot alıma ve TTF endeksine bağlı kaldığı ölçüde Türkiye'nin ithalat faturası da bundan payını alır. BOTAŞ'ın olası tarife kararları ise bu maliyetin tüketiciye ne ölçüde yansıyacağını belirleyecek.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
