Trump yönetimi İran harekâtını ulusal güvenlik gerekçesiyle savunurken, Amerikan kamuoyu beşinci ayına giren savaştan uzaklaşıyor. Reuters/Ipsos anketinde çatışmaya destek yüzde 33 ile ilk günlerden bu yana ölçülen en düşük seviyeye indi. Katılımcıların yüzde 69’u, Başkan Donald Trump’ın ABD’nin askerî müdahaledeki hedeflerini açık biçimde anlatmadığını söyledi.
Hedef belirsizliği yalnız muhalif seçmenlerle sınırlı değil. Cumhuriyetçilerin yüzde 40’ı da savaşın amaçlarının net açıklanmadığını düşünüyor. Trump farklı tarihlerde İran yönetiminin devrilmesine yardım etmek, balistik füze kapasitesini ortadan kaldırmak ve Tahran’ın nükleer silah edinmesini engellemek gibi değişen hedefler dile getirdi.
İran savaşı önceki çatışmaların gerisinde kaldı
ABD genelinde savaşı desteklediğini belirten yetişkinlerin oranı
Gallup verilerine göre Irak Savaşı’nın ilk aylarında destek yüzde 68-72 aralığındaydı, Afganistan’daki askerî harekâtın başladığı gün ise yüzde 90’a çıktı. Mevcut yüzde 33’lük oran, İran savaşını Irak başlangıcının yaklaşık 37 puan, Afganistan başlangıcının 57 puan altında bırakıyor. Çatışmaların koşulları ve anket soruları farklı olduğu için bu farklar birebir siyasi karşılaştırma değil, başlangıç desteğinin ölçeğini gösteren tarihsel bir referans niteliğinde.
Reuters/Ipsos serisinde destek savaşın başladığı 28 Şubat’ta yüzde 27 olarak ölçülmüştü. İlk ankette kararsız seçeneğinin ayrıca sunulması, bugünkü oranla doğrudan kıyası sınırlıyor. Mart ortasında yüzde 37’ye çıkan destek, 13 Temmuz ölçümünde de yüzde 37 seviyesindeydi; son ankette dört puan geriledi.
Savaşın ne kadar süreceğine ve nihai hedeflere ilişkin çelişkili mesajlar daha önce de öne çıkmıştı. Endeks24’ün Beyaz Saray’daki İran bilmecesini ele alan haberinde, Trump’ın ilk haftalardaki dört ila beş haftalık takviminin kısa sürede belirsizleştiği aktarılmıştı.
Ekonomik maliyet ara seçim baskısını artırıyor
Savaşın siyasi etkisi, yakıt faturası üzerinden günlük harcamalara da yansıyor. ABD’de ortalama benzin fiyatı 28 Şubat öncesindeki yaklaşık 3 dolardan galon başına 4 doların biraz üzerine çıktı. Bu hareket yaklaşık beş ayda kabaca üçte birlik artışa işaret ediyor. Çatışmada 18 Amerikan askerinin hayatını kaybetmesi, İran ve Lübnan’da binlerce kişinin ölmesi de kamuoyu baskısını büyütüyor.
Bağımsız kayıtlı seçmenler Kongre tercihinde Demokrat adayı yüzde 36, Cumhuriyetçi adayı yüzde 20 oranında destekledi. On altı puanlık fark, Cumhuriyetçilerin dar Kongre çoğunluklarını korumaya çalışacağı Kasım 2026 ara seçimleri öncesinde baskıyı artırıyor. Anket aynı grubun ekonomi politikalarında da Demokratları önde gördüğünü gösterse de, tek bir ölçüm seçim sonucu tahmini sayılmıyor.
Trump’ın genel görev onayı geçen aya göre 3 puan artarak yüzde 37’ye çıktı. Bu yükseliş, savaş desteğindeki düşüşle aynı ankette görülse de iki veri arasında nedensellik kurmaya yetmiyor. Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales, başkanın kararlarını değişken kamuoyu anketlerine göre vermeyeceğini belirterek İran’ın nükleer silah edinmesini önleme hedefini yineledi.
Son ölçümün hata payı artı veya eksi 3 puan. Buna rağmen savaş desteğinin beş ay boyunca yüzde 40’ın altında kalması, tepkinin tek bir anket dalgasıyla sınırlı olmadığını gösteriyor. Hedef belirsizliği, artan yakıt maliyeti ve çatışmanın süresi konusundaki kaygılar sürerken, yönetimin desteği yeniden yükseltecek somut bir takvim veya sonuç çerçevesi açıklayıp açıklamayacağı bilinmiyor.
