Altın fiyatındaki belirgin gerileme, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın brüt rezervlerini Mayıs 2025'ten bu yana görülmeyen seviyelere taşıdı. Analitik bilanço verileri, son 9 işlem gününde net altın alıcısı konumunda olan TCMB'nin bu süreçte brüt rezervinin 151,5 milyar dolara indiğini gösteriyor.
Merkez Bankası, analitik bilanço bazında yaklaşık iki haftadır düzenli olarak piyasadan altın satın alıyor. Alım eğiliminin sürdüğü bu dönemde brüt rezervin gerilemesi, rezerv dinamiğindeki yapısal bir kırılganlığa işaret ediyor: altın fiyatları düştüğünde, alım davranışından bağımsız biçimde rezerv değeri otomatik olarak küçülüyor.
Altın baskısının mekaniği
TCMB'nin bilanço yapısında altın, rezervin büyük bölümünü oluşturuyor. Bu durum, ons fiyatındaki her düşüşü doğrudan brüt rezerv rakamına yansıtıyor. Ekonomist İris Çibre'nin analizine göre tablo çarpıcı bir paradoks sunuyor: Merkez net satıcı olduğunda bile altın fiyatları yüksekse brüt rezerv artabiliyor; net alıcı olduğunda ise altın fiyatı geriliyorsa rezerv küçülüyor.
Altın fiyatı düşerken Merkez net alıcı olsa da rezerv düşüyor; net satıcı olduğunda altın fiyatı artıyorsa brüt rezerv artıyor.
Ekonomist İris ÇibreOcak 2026'da altın fiyatlarının zirveye ulaşmasıyla birlikte TCMB brüt rezervleri 205 milyar dolara çıkmıştı. Ons fiyatının o tarihten bu yana önemli ölçüde gerilemesiyle rezerv yaklaşık 53 milyar dolarlık bir erozyon yaşadı. Bu düşüşün ne kadarının fiyat etkisinden, ne kadarının fiili satıştan kaynaklandığı ise ayrıştırılması gereken kritik soru olmaya devam ediyor.
Rezerv yapısındaki kırılganlık
Piyasa analistleri, brüt rezervin altın fiyatına bu denli duyarlı hale gelmesinin para politikası açısından önemli sonuçlar doğurduğuna dikkat çekiyor. Nitekim haftalık TCMB istatistiklerine göre toplam rezervler 5 Haziran haftasında 159,4 milyar dolara yükselmiş görünse de analitik bilanço bazındaki 151,5 milyar dolar, farklı bir metodolojik hesaplamaya işaret ediyor. Altın ağırlıklı bu bilanço yapısı, döviz müdahale kapasitesinin değerlendirilmesini de güçleştiriyor.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
