Petrol fiyatları, İran ile Umman arasındaki görüşmelerin ABD-İran savaşını sona erdirecek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak bir anlaşmaya dönüşebileceği beklentisiyle geriledi. Brent 79,08 dolara, WTI 74,69 dolara inerken piyasa bir yandan diplomasi kaynaklı arz rahatlamasını, diğer yandan Husi saldırı iddiaları ve İran'ın bölgesel misilleme tehdidini fiyatladı.
Brent ham petrol vadeli işlemleri 6 Ağustos Perşembe günü TSİ 07.27 itibarıyla 37 sent, yüzde 0,5 düşüşle varil başına 79,08 dolara geriledi. ABD tipi WTI vadeli işlemleri ise 53 sent, yüzde 0,7 kayıpla 74,69 dolara indi. Fiyatlar, ABD ile İran'ın 17 Haziran'da geçici barış anlaşması imzaladığı dönemde görülen seviyelere geri döndü.
Diplomasi fiyatları aşağı çekti
Nomura Securities ekonomisti Yuki Takashima, İran ile Umman arasındaki görüşmelerde ilerleme sağlandığına ilişkin haberlerin satış baskısı yarattığını söyledi. Piyasanın temel varsayımı, kalıcı bir anlaşmanın Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini normalleştireceği ve Orta Doğu kaynaklı arz risk primini azaltacağı yönünde.
Reuters'a konuşan bir İranlı kaynak ile iki bölgesel yetkiliye göre öneri, Körfez'e Hürmüz Boğazı üzerinden giren gemiler üzerinde Tahran'a kontrol sağlayabilir. ABD yönetiminden teklife ilişkin hemen resmî bir yanıt gelmedi. Başkan Donald Trump bir anlaşmanın yakın olduğunu söylerken, ABD'li yetkililer İran'ın küresel enerji ticareti açısından kritik geçiş yoluna erişimi kontrol etmesine karşı çıktıklarını daha önce açıklamıştı.
Anlaşma ve boğazın yeniden açılması beklentisi, arz kesintisi riskini ve fiyatlara eklenen jeopolitik primi azaltıyor.
Husi saldırı iddiaları, İran'ın misilleme tehdidi ve anlaşmanın şartlarına ilişkin belirsizlik risk primini tamamen ortadan kaldırmıyor.
Saldırı iddiaları iyimserliği sınırladı
İran, ABD'nin kendi topraklarına yönelik yeni bir saldırısının Körfez'deki kritik enerji altyapısına karşı misillemeyi tetikleyebileceği uyarısında bulundu. Reuters'ın beş kaynağa dayandırdığı bu bilgi, Tahran'ın Washington'ın bölgesel müttefikleri üzerinden olası askerî harekâtın maliyetini artırmaya çalıştığı değerlendirmesini beraberinde getirdi.
Yemen'deki İran bağlantılı Husiler de Yanbu açıklarındaki bir Suudi petrol tankerine ve Aden Körfezi'ndeki başka bir Suudi petrol tankerine füze saldırısı düzenlediklerini ileri sürdü. Suudi Arabistan'dan her iki olaya ilişkin teyit gelmedi. Bu nedenle saldırılar doğrulanmış olay olarak değil, Husilerin açıklaması olarak değerlendiriliyor.
Takashima'ya göre Kızıldeniz taşımacılığının yeniden hedef alınabileceği endişesi, Orta Doğu'daki nakliye kesintilerinin sona ereceği yönündeki iyimserliği sınırlıyor. Endeks24'ün daha önce yayımladığı ABD ve İran'ın saldırılara ara vermesinin petrol fiyatlarına etkisine ilişkin haber, risk priminin diplomatik gelişmelere ne kadar hızlı tepki verdiğini göstermişti.
ABD stokları düşüş baskısını güçlendirdi
ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre ticari ham petrol stokları 31 Temmuz'da sona eren haftada 2,5 milyon varil artarak 407 milyon varile çıktı. Reuters anketindeki beklenti 1,5 milyon varillik düşüş yönündeydi. Gerçekleşme ile beklenti arasındaki 4 milyon varillik fark, diplomasi kaynaklı satış baskısına temel piyasa tarafından da destek verdi.
Stok artışında ithalatın yükselmesi ve rafinerilerin işleme miktarını hafifçe azaltması etkili oldu. Bu tablo kısa vadede ABD piyasasında arz sıkışıklığı sinyalini zayıflattı. Ancak stokların tek haftalık hareketi, Hürmüz kaynaklı küresel arz riskini tek başına ortadan kaldırmıyor.
Fiyatların yönünü anlaşmanın şartları belirleyecek
Petrol piyasasında diplomasi ile güvenlik riski aynı anda fiyatlanıyor. Anlaşmanın gemi geçişlerini fiilen normalleştirmesi, sigorta maliyetlerini düşürmesi ve deniz trafiğini artırması hâlinde Brent üzerindeki aşağı yönlü baskı güçlenebilir. Buna karşılık İran'ın boğaz üzerindeki kontrol talebinin Washington tarafından reddedilmesi veya yeni saldırıların teyit edilmesi fiyatlarda hızlı bir risk primi dönüşü yaratabilir.
Mevcut düşüş, savaş riskinin sona erdiğine ilişkin kesin bir fiyatlama değil. Piyasa, 79 dolar çevresindeki Brent fiyatında anlaşma ihtimalini öne alırken, bölgesel saldırı iddiaları ve teyit edilmemiş şartlar nedeniyle tam bir normalleşme senaryosuna geçmedi.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
