Dört ay boyunca küresel petrol piyasasında tek bir soru vardı: Hürmüz Boğazı kapalı kaldıkça varil fiyatı ne kadar yükselir? 28 Şubat'ta başlayan İran savaşı, dünyanın en kritik petrol geçiş noktasını fiilen kilitlemiş ve Brent'i nisan zirvesinde 112 dolara dayandırmıştı. ABD ile İran arasında haziranda varılan çerçeve ve tankerlerin boğazdan yeniden çıkmasıyla bu denklem altüst oldu.
Anlaşmanın ardından Brent yeniden 80 doların altına indi, gün içi işlemlerde 74 dolar civarına kadar geriledi. Vadeli piyasada yakın teslimatın uzak teslimattan ucuzladığı contango yapısı şubattan bu yana ilk kez belirdi. Dört aylık savaş primi büyük ölçüde fiyatlardan çıktı ve yerini çok daha tanıdık bir arz talep tartışmasına bıraktı.
Soru tersine döndü
Kriz boyunca tek mesele, dünyanın deniz yoluyla taşınan petrolünün yaklaşık beşte birini geçiren bir koridor kapalıyken fiyatın nereye kadar fırlayacağıydı. Boğazın yeniden işlemesiyle denklem ters yüz oldu.
Sorunun yönü değişti. Artık fiyatın ne kadar yükseleceği değil, geri çekilmenin ne kadar derin ve ne kadar hızlı olacağı tartışılıyor.
Kurumlar aşağıyı işaret ediyor
Krizin çözülmeye başlamasıyla büyük tahmin kurumlarının dikkati de yön değiştirdi. Goldman Sachs, Hürmüz'ün uzun süre kapalı kalmasına dayanan 150 dolarlık senaryosunun şimdilik masadan kalktığını belirtiyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) 2026 talep tahminini düşürdü ve 2027'ye doğru bir arz fazlasının birikme riskine işaret etti. Dünya Bankası ise uzun vadeli görünümünde iyi arz edilen bir piyasa ve daha yumuşak fiyatlar öngörüyor.
Belirsizlik fiyatta değil takvimde
Yine de imzalanan bir anlaşma tek başına tanker yürütmüyor. Mayınların temizlenmesi, sigortacıların savaş riski primlerini indirmesi ve Körfez'de mahsur kalan gemilerin sefere çıkması gerekiyor. Tam normalleşmenin haftalar mı yoksa aylar mı süreceği, fiyatın yavaşça mı yoksa sert mi düşeceğini belirleyecek. Arzın hızla geri döndüğü pürüzsüz senaryoda analistler, Brent'in yıl sonuna doğru 60 ila 70 dolar bandına çekilebileceğini hesaplıyor; geri çekilen OPEC+ arzının büyüklüğüne göre dibin daha da aşağıda olması mümkün. ABD Enerji Bilgi İdaresi de akışın üçüncü çeyrekte kademeli döneceğini, savaş öncesi hacme ancak 2027 başında ulaşılabileceğini varsayıyor.
Türkiye açısından
Enerjide büyük ölçüde dışa bağımlı Türkiye için varil fiyatındaki kalıcı bir gerileme, enerji ithalat faturasını, cari açığı ve enflasyon patikasını rahatlatan bir gelişme olarak okunuyor. Ancak rahatlama koşullu: İran ile varılan 60 günlük çerçevenin bozulması ya da boğazın yeniden kapanması, piyasanın bugün sildiği primi hızla geri getirebilir.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
