İsrail’in İran’ın dini lideri Ali Hamaney’e yönelik operasyonu ve Tahran’ın misilleme saldırıları sonrası ham petrol vadeli işlemleri, haftanın ilk işlem gününde sert bir yükseliş kaydetti. Küresel enerji koridorunun kalbi sayılan Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin, saldırılar ve güvenlik endişeleri nedeniyle durma noktasına gelmesi, piyasalarda "çifte arz şoku" korkusunu tetikledi. Başta büyük petrol üreticileri ve ticaret kuruluşları olmak üzere birçok aktör, sevkiyatlarını süresiz olarak askıya aldı.
Banka ve analiz kurumlarından sert revizyon
Enerji piyasasının devleri, yaşanan tırmanış sonrası fiyat projeksiyonlarını güncelledi. Goldman Sachs, mevcut tabloda varil başına 18 dolarlık bir "gerçek zamanlı risk primi" hesapladığını duyururken, boğazdaki akışın bir ay boyunca yarıya inmesi durumunda dahi baskının süreceğini öngörüyor. Citi analistleri ise baz senaryolarında Brent petrolün kısa vadede 80-90 dolar bandında kalacağını, ancak tansiyonun düşmesiyle 70 dolara ralli yapabileceğini tahmin ediyor.
ENDEKS24 TERMİNAL
Fiyat ve risk primi projeksiyonu ($)
Kriz matrisi ve arz verileri
Küresel arz şoku skoru
Arz kesintisi ve kurum notları
- • Goldman Sachs primi: Varil başına hesaplanan 18 dolarlık "gerçek zamanlı risk primi", boğazdaki akışın bir ay yarıya inmesi senaryosuna dayanıyor.
- • Kapasite felci: Wood Mackenzie'ye göre, Hürmüz'ün kapanması OPEC+’ın günlük 206 bin varillik ek üretim gibi dengeleyici araçlarını erişilemez kılıyor.
- • Sigorta maliyetleri: Fiziksel saldırı tehdidi ve artan sigorta maliyetleri, tanker rotalarının değişmesine neden olarak navlun enflasyonunu tetikliyor.
Olası senaryo ve teknik eşikler
Yüzde 20'lik arz kapasitesi tehdit altında
Wood Mackenzie tarafından paylaşılan veriler, krizin sadece mevcut sevkiyatı değil, OPEC+’ın yedek kapasitesini de etkilediğini gösteriyor. Analistler, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda OPEC’in piyasayı dengelemek için kullandığı tüm kaldırımların erişilemez hale geleceğini vurguluyor. Nisan ayı için günlük 206 bin varillik üretim artışına hazırlanan OPEC+’ın bu hamlesinin, lojistik tıkanıklık nedeniyle piyasaya ulaşamayabileceği belirtiliyor.
100 dolar barajı ve sevkiyat belirsizliği
Sektör temsilcileri, tanker akışının hızla yeniden tesis edilememesi durumunda Brent petrolün 100 doları aşmasının kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor. Societe Generale gibi kurumlar ise piyasanın arz sürekliliğine ikna olması durumunda kısmi bir geri çekilme beklese de, bölgedeki gemi sahiplerinin artan sigorta maliyetleri ve fiziksel saldırı tehdidi nedeniyle rotalarını değiştirmesi fiyatlardaki yukarı yönlü baskıyı canlı tutuyor.
