Özgür Özel’in 21 Temmuz 2026’daki TBMM grup toplantısında yeni parti kuracaklarını açıklaması, Meclis aritmetiği kadar seçim hukuku ve finansman hesabını da gündeme taşıdı. Ankara kulislerinde 80-100 milletvekilinin yeni oluşuma geçebileceği konuşuluyor; sayı henüz resmileşmedi. Böyle bir geçiş, partinin kuruluşuyla birlikte güçlü bir Meclis grubu oluşturmasını ve ana muhalefet konumuna yükselmesini sağlayabilir. Ancak milletvekili sayısı, seçime katılma yeterliliği veya Hazine yardımı doğurmuyor. Mevcut kanuna göre yeni partinin en az 41 ilde, oy verme gününden altı ay önce teşkilatlanması ve büyük kongresini yapması gerekiyor. Hazine yardımı ise son milletvekili genel seçimindeki oy oranına bağlı.
Kuruluş için 30 kurucu yeterli
Siyasi Partiler Kanunu’nun 8. maddesine göre parti kurma yeterliliğine sahip en az 30 Türk vatandaşı, kuruluş bildirisini ve gerekli belgeleri İçişleri Bakanlığına sunduğunda parti tüzel kişilik kazanıyor. Tüzük, program, genel merkez adresi ve kuruculara ilişkin belgeler kuruluş dosyasının temel unsurlarını oluşturuyor.
Özel yeni oluşumu açık biçimde ilan etti ancak partinin adı, kurucular kurulu ve başvuru günü henüz resmî belgeyle açıklanmadı. Haberlerde “Yeni Parti” adı ile farklı kuruluş tarihleri öne çıkıyor. Bu nedenle ad ve takvim, İçişleri Bakanlığına verilecek bildiri ile kesinleşecek. Kurultay kararından sonra oluşan seçenekler, Endeks24’ün kurultay sonrası yol haritası haberinde yargı süreci, mevcut bir oluşuma geçiş ve sıfırdan parti kurulması başlıklarıyla ele alınmıştı.
| Koşul | TBMM grubu | Seçime katılım | Hazine yardımı |
|---|---|---|---|
| En az 20 milletvekili | Sağlar | Sağlamaz | Sağlamaz |
| 41 il, altı ay, büyük kongre | Şart değil | Sağlar | Sağlamaz |
| Son genel seçimde yüzde 3’ten fazla oy | Doğrudan belirlemez | Doğrudan belirlemez | Sağlar |
Milletvekili geçişi Meclis dengesini değiştirir
Bir siyasi partinin TBMM’de grup kurması için en az 20 milletvekili gerekiyor. Özel, yeni oluşumun açık farkla ana muhalefet partisi olacağını söyledi. Kulislerdeki 80-100 milletvekili aralığı gerçekleşirse bu hedef sayısal olarak mümkün hale gelebilir. Yine de kesin tablo, milletvekillerinin CHP’den istifaları, yeni parti üyelikleri ve TBMM Başkanlığına yapılacak resmî bildirimlerden sonra ortaya çıkacak.
Ana muhalefet statüsü, hükümete katılmayan ve grubu bulunan partiler arasında en fazla milletvekiline sahip oluşuma veriliyor. Bu statü Meclis Başkanlık Divanı, komisyonlar ve grup konuşmalarındaki temsil ağırlığını etkileyebilir. Buna karşılık aynı milletvekili geçişleri, partiyi seçim pusulasına taşımıyor ve CHP’nin 2023 seçimlerindeki oyunu yeni oluşuma aktarmıyor.
Seçime girmek için örgüt takvimi belirleyici
2022’de yapılan değişiklikten sonra TBMM’de grup kurmak, seçime katılma yeterliliğinin alternatif yolu olmaktan çıkarıldı. Yeni partinin oy verme gününden en az altı ay önce illerin en az yarısında teşkilat kurması ve büyük kongresini yapması gerekiyor. Türkiye’de 81 il bulunduğu için bu eşik en az 41 il anlamına geliyor.
Bir ilde teşkilatlanmış sayılmak için merkez ilçe dahil ilçelerin en az üçte birinde ilçe teşkilatı kurulması da şart. Bu nedenle kuruluş dilekçesinin verilmesi ile seçime hazır hale gelmek arasında geniş bir örgütlenme ve kongre takvimi bulunuyor. Kulislerde, olası erken seçim riskine karşı seçime girme yeterliliği bulunan başka bir partinin yedekte tutulduğu ileri sürülüyor; Özel ekibi bu iddiayı resmî bir plan olarak doğrulamadı.
Yeni parti, 20 milletvekiliyle Meclis grubu kurabilir. Sandığa girebilmesi için 41 il ve altı aylık örgütlenme eşiğini tamamlaması, Hazine yardımı içinse bir genel seçimde yüzde 3’ten fazla oy alması gerekir.
Hazine yardımı ilk seçimden sonra mümkün
Siyasi partilere yapılan devlet yardımı mevcut milletvekili sayısına göre değil, son milletvekili genel seçiminde alınan geçerli oy üzerinden hesaplanıyor. Yeni oluşum 2023 seçimlerine kendi adıyla katılmadığı için, 80 veya 100 milletvekiline ulaşması tek başına Hazine yardımı hakkı yaratmayacak. CHP’ye 2023 oyları üzerinden tahsis edilen yardımın da milletvekilleriyle birlikte yeni partiye taşınması söz konusu değil.
Yeni partinin devlet yardımından yararlanabilmesi için katılacağı ilk milletvekili genel seçiminde toplam geçerli oyların yüzde 3’ünden fazlasını alması gerekiyor. O tarihe kadar finansman; üyelik ve milletvekili aidatları, kanuna uygun bağışlar, yayın ve etkinlik gelirleri ile diğer yasal parti gelirlerinden sağlanabilecek.
Kısa vadeli yol haritasının dört açık noktası bulunuyor: partinin resmî adı, kuruluş bildiriminin tarihi, geçecek milletvekillerinin kesin sayısı ve erken seçim ihtimaline karşı izlenecek hukuki rota. Bu başlıklar resmîleşmeden “Yeni Parti”, 27 Temmuz ve 80-100 milletvekili gibi ayrıntılar kulis bilgisi olarak kalacak.
