Silikon Vadisi'nde son üç yılın işten çıkarma dalgası çoğu zaman tek bir suçluya bağlandı: yapay zeka. Goldman Sachs'ın yeni analizi ise farklı bir tablo çiziyor. Bankaya göre 2022'den bu yana teknoloji işe alımındaki yıllık yaklaşık 5 puanlık yavaşlamanın asıl kaynağı yapay zeka değil, pandemi döneminde yapılan aşırı işe alımın geri alınması. Peki bu küresel soğuma, Türk yazılım sektörü için ne anlama geliyor?
Yüksek faiz oranlarına daha fazla ve daha az maruz kalan teknoloji şirketlerinde işe alım trendleri neredeyse aynı.
Goldman Sachs analistleriEkonomi gündemini meşgul eden bu tartışma, üç olası suçlu arasında sıkışmış durumda: Fed'in sıkı para politikası, yapay zeka verimliliği ve pandemi dönemi aşırı işe alımının düzeltilmesi. Goldman Sachs bu üç etkeni tek tek ayrıştırdı ve sürpriz bir sonuca ulaştı.
Teknoloji işe alımını yavaşlatan asıl etken ne
Bankanın bulgusu net. Yüksek faizin işe alımı sürüklediğine dair kanıt zayıf; faize çok ve az maruz kalan şirketlerde işe alım neredeyse aynı seyretti. Yapay zeka kaynaklı bir yavaşlama var, ancak etkisi küçük: 2022'den bu yana yıllık yavaşlamanın yalnızca yaklaşık yarım puanını açıklıyor. Asıl ağırlık, pandemide aşırı işe alan şirketlerin personelini normale döndürmesinde; bu tek başına 2 puana kadarını açıklıyor. Goldman'a göre personel normalleşmesi, açıklayıcı bir faktör olarak yapay zekadan üç ila dört kat daha önemli.
Yani şirketlerin işten çıkarmaları yapay zekaya bağlaması, çoğu durumda gerçeği tam yansıtmıyor. Goldman bunu, veriyle örtüşmeyen bir tür yapay zeka yıkaması olarak da okuyor.
Bu yavaşlama Türk yazılımcıyı vurur mu
İşte kritik soru. Türkiye'nin yazılım ve bilişim hizmet ihracatı 2025'te yaklaşık 5,5 milyar dolara ulaştı ve en büyük alıcılar ABD ile Avrupa, yani yavaşlamanın merkez üssü. Küresel firmalar için uzaktan çalışan ya da serbest proje alan Türk geliştiriciler, bu pazarlardaki işe alım iştahına doğrudan bağlı; talep soğursa yeni sözleşmeler ve uzaktan pozisyonlar daralabilir. Ancak madalyonun diğer yüzü de var: zayıf lira Türk yazılımcıyı maliyet açısından cazip kılıyor ve söz konusu olan bir talep çöküşü değil, ABD'ye özgü bir normalleşme. Bu tablo, maliyet avantajıyla yakın kıyı (nearshoring) fırsatına da kapı aralayabilir.
Kısacası Goldman'ın analizi, yapay zekayı tek suçlu ilan etmenin yanıltıcı olabileceğini gösteriyor. Türk yazılım sektörü için tablo tehdit ile fırsatı bir arada barındırıyor; belirleyici olan, küresel talebin seyri kadar sektörün maliyet avantajını ürün ve markaya çevirebilmesi olacak.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
