Amerikan ekonomisinde fiyat baskılarının yeniden sertleşmesi ve Federal Rezerv'in (Fed) bu yıla dair faiz indirimi planını rafa kaldırması, doları küresel ölçekte güçlendirdi. Bu hareketin faturası uzak bir gelişme değil: güçlü dolar Türkiye'ye hem dolar/TL kuru hem de dolarla fiyatlanan ithal mal maliyetleri üzerinden doğrudan yansıyor. Endeks24'ün veri bağlantısından alınan seviyelere göre dolar/TL, 25 Haziran kapanışında yaklaşık 46,64'teydi; yıllık enflasyonun hâlâ yüzde 32 bandında seyrettiği bir ekonomide güçlü dolar, ithal kaynaklı fiyat baskısını besleyen bir unsur olarak öne çıkıyor.
ABD tarafında ne değişti
ABD Ticaret Bakanlığı'nın açıkladığı veriye göre Fed'in en yakından izlediği gösterge olan kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, Mayıs ayında yıllık yüzde 4,1 ile 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı; gıda ve enerji dışı çekirdek PCE ise yüzde 3,4 oldu. Enflasyondaki bu yükselişte, bu yıl enerji fiyatlarını yukarı çeken Orta Doğu kaynaklı gerilimin payı büyük. Veriler Fed'i daha şahin bir çizgiye taşıdı: banka geçen hafta politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutarken, yıl için daha önce sinyalini verdiği faiz indirimini masadan kaldırdı ve bir artırım ihtimaline kapı araladı. Bu görünüm doları beslerken, dolar endeksi üst üste iki haftadır yükseliş kaydetti; Japon yeni ise dolar karşısında 1986'dan bu yana en zayıf seviyesine yakın, yaklaşık 161,8'e geriledi.
Güçlü dolar, kuru yukarı taşıdığı kadar dolarla fiyatlanan enerji ve ara malı ithalatını da pahalılaştırarak enflasyonla mücadeleyi zorlaştırıyor.
Türk lirasına aktarım kanalları
Güçlü doların Türkiye'ye ilk teması döviz kuru üzerinden oluyor. Dolar küresel olarak değer kazandığında, gelişmekte olan ülke para birimleri gibi TL de baskı görme eğiliminde; ABD faizlerinin uzun süre yüksek kalma ihtimali, gelişen piyasalardan sermaye çıkışı riskini artıran bir başlık. İkinci kanal ithalat: enerji, ara malı ve emtia büyük ölçüde dolar üzerinden fiyatlandığı için, dolardaki güçlenme bu kalemlerin TL maliyetini yukarı çekiyor ve yurt içinde ithal kaynaklı enflasyona ekleniyor. Endeks24 verisine göre euro/TL de 25 Haziran kapanışında yaklaşık 53,18 seviyesindeydi.
Yüksek yurt içi faiz neden önemli
Bu tablonun bir de TL lehine işleyen tarafı var. Türkiye'nin yüksek yurt içi faiz seviyesi, dolardaki güce karşı bir tampon işlevi görebiliyor. Gösterge niteliğindeki 2 yıllık tahvil getirisi yaklaşık yüzde 40,65 ile yüksek nominal getiri sunarken, bu seviye yabancı yatırımcı için TL'yi göreli cazip kılan unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor. Piyasa katılımcılarına göre belirleyici olan, ABD ile Türkiye arasındaki faiz farkının ve risk iştahının önümüzdeki dönemde nasıl şekilleneceği. Fed'in artırım yönünde attığı her adım bu dengeyi yeniden test edecek.
Türk yatırımcı açısından izlenecek başlık net: dolardaki küresel yön, hem kur hem de ithal maliyetler kanalıyla yurt içi fiyatlara ve portföy tercihlerine doğrudan bağlanıyor.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
