Hollanda'da hane halkı borcu 2025'te gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 93,5'ine ulaşırken, Avrupa Birliği ortalaması yüzde 49,4'te kaldı. Eurostat verileri üzerinden yapılan karşılaştırma, hane borcu yüzde 55 eşiğini aşan yedi AB ülkesinin tamamının Kuzey veya Batı Avrupa'da bulunduğunu gösterdi. Euro Bölgesi ortalaması yüzde 50,7 olurken, her iki oran da yüzde 60'ın üzerinde bulunduğu 2020'den bu yana geriledi. Kamu borcu krizleriyle anılan İtalya, Yunanistan ve İspanya ise hane borcunda Birlik ortalamasının altında yer aldı.
Hane halkı borcu; konut kredileri, tüketici kredileri ve diğer borçlanma kalemlerini kapsıyor. GSYH'ye oranlanan gösterge, tek tek hanelerin ne kadar borçlu olduğunu değil, toplam borç stokunun ülke ekonomisinin yıllık üretimine kıyasla büyüklüğünü ortaya koyuyor. Avrupa Komisyonu'nun makroekonomik dengesizlik göstergesinde yüzde 55, izleme eşiği olarak kullanılıyor.
Yedi ülke yüzde 55 eşiğinin üzerinde
Hollanda yüzde 93,5 ile ilk sırada bulunurken, Danimarka yüzde 84,1 ve İsveç yüzde 82,3 ile onu izledi. Finlandiya yüzde 62,9, Lüksemburg yüzde 60,5, Fransa yüzde 59,5 ve Belçika yüzde 56,4 ile eşik üzerinde kalan diğer ülkeler oldu.
Güney Avrupa'daki görünüm belirgin biçimde farklı. İtalya'da oran yüzde 35,9, Yunanistan'da yüzde 38 ve İspanya'da yüzde 42,9 seviyesinde kaldı. Bu ülkelerde kamu borcu yüksek seyrederken, hane bilançolarındaki borçluluk kuzeydeki ekonomilere göre daha sınırlı. Hane borcu, toplam borç stokunun yalnız bir parçası; şirket, kamu ve finans sektörü kalemleriyle birlikte okunduğunda küresel borç stokunun bileşimi daha net görülüyor.
Konut finansmanı kuzeyde borcu büyütüyor
Kuzey Avrupa'daki yüksek oranların merkezinde konut finansmanı bulunuyor. Hollanda'da konut kredisi faizine sağlanan vergi indirimi ve alıcıların konut değerinin tamamına kadar kredi kullanabilmesi borçlanmayı teşvik ediyor. İsveç'te değişken faizli konut kredilerinin ağırlığı hanelerin faiz değişimlerine duyarlılığını artırıyor. Finlandiya'da konut şirketi kredileri de hane yüküne ekleniyor.
Belçika'da hanelerin yüzde 43,1'i konut kredisiyle satın aldığı evde yaşarken, AB ortalaması yüzde 24,3 düzeyinde. Almanya ise listenin istisnalarından biri. Ev sahipliği oranının 2022'de yüzde 46,7 ile düşük kalması, geniş kiralık konut piyasası ve konut kredisi faizinde vergi indirimi bulunmaması hane borcunu AB ortalamasına yakın tuttu.
Yüksek borç her ülkede aynı riski göstermiyor
Yüksek brüt borç her ülkede aynı kırılganlığı göstermiyor. Danimarka ve Hollanda'da güçlü emeklilik birikimleri, gayrimenkul varlıkları ve finansal servet borç stokunu kısmen dengeliyor. Lüksemburg'da konut kredileri toplam hane borcunun yüzde 90'ını oluşturmasına rağmen hanelerin yaklaşık yarısının hiç borcu bulunmuyor. Bu nedenle borç oranı, faiz yapısı, gelir dağılımı ve hanelerin varlıklarıyla birlikte değerlendiriliyor.
Bu haber, Eurostat'ın 2025 hane halkı borcu verileri ile Euronews'un ülke bazlı derlemesinin editoryal olarak karşılaştırılmasıyla hazırlanmıştır.
