- 2027 bütçe teklifinde verginin yüzde 60,1'i dolaylı vergilerden, yüzde 39,9'u doğrudan vergilerden oluşuyor.
- KDV 5 trilyon 681 milyar lirayla en büyük kalem; gelir vergisi 5 trilyon 533 milyar lira, ÖTV 3 trilyon 284 milyar lira.
- Faiz ödeneği 3 trilyon 975 milyar lira; Endeks24 hesaplamasına göre vergi gelirinin yüzde 20'sine, toplam gelirin yüzde 17'sine denk geliyor.
- Faiz ödeneği, savunma hizmetleri ile kamu düzeni ve güvenlik ödeneklerinin toplamından 41,1 milyar lira büyük.
Merkezî yönetimin 2027 bütçe teklifinde verginin yüzde 60,1'i KDV, ÖTV gibi dolaylı vergilerden oluşuyor. Endeks24 hesaplamasına göre bu pay 2026 yıl sonu tahmininde yüzde 59,4, doğrudan vergilerin payı ise yüzde 40,6 idi.
KDV verginin yüzde 28,5'i, ÖTV yüzde 56 artıyor
Strateji ve Bütçe Başkanlığının Ekim 2026 tarihli 2027 Bütçe Gerekçesine göre genel bütçe vergi geliri 19 trilyon 906 milyar lira. KDV toplam 5 trilyon 681,4 milyar lira; bunun 2 trilyon 790,2 milyar lirası dahilde, 2 trilyon 891,2 milyar lirası ithalde alınıyor.
Gelir vergisi 5 trilyon 533 milyar lira, ÖTV 3 trilyon 283,9 milyar lira, kurumlar vergisi 2 trilyon 223,4 milyar lira. KDV ve ÖTV mal ve hizmet harcaması üzerinden toplanıyor. Doğrudan vergiler gelir, kurumlar ve mülkiyet vergilerinden; dolaylı vergiler KDV, ÖTV, damga, harç ve dış ticaret vergilerinden oluşuyor.
Vergi gelirinin yüzde 60,1'i dolaylı vergilerden oluşuyor
2027 teklifinde vergi türlerinin genel bütçe vergi gelirleri içindeki payı, yüzde.
KDV: 28,5
Gelir vergisi: 27,8
ÖTV: 16,5
Kurumlar vergisi: 11,2
Diğer vergiler: 16,0
Kaynak: Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2027 Bütçe Gerekçesi (Tablo 6); Endeks24 hesaplaması
| Vergi türü | 2026 yıl sonu tahmini, milyar lira | 2027 teklifi, milyar lira | Artış | 2027 payı |
|---|---|---|---|---|
| KDV (dahilde ve ithalde) | 4.299,4 | 5.681,4 | Yüzde 32,1 | Yüzde 28,5 |
| Gelir vergisi | 4.121,1 | 5.533,0 | Yüzde 34,3 | Yüzde 27,8 |
| Özel tüketim vergisi | 2.105,6 | 3.283,9 | Yüzde 56,0 | Yüzde 16,5 |
| Kurumlar vergisi | 1.650,4 | 2.223,4 | Yüzde 34,7 | Yüzde 11,2 |
| Diğer vergiler | 2.409,2 | 3.184,3 | Yüzde 32,2 | Yüzde 16,0 |
| Toplam vergi gelirleri | 14.585,7 | 19.906,0 | Yüzde 36,5 | Yüzde 100,0 |
Kaynak: Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2027 Bütçe Gerekçesi (Tablo 6), red ve iadeler hariç tutarlar; artış ve paylar Endeks24 hesaplamasına göre.
Endeks24 Araştırma verilerine göre dolaylı vergiler yüzde 37,9, doğrudan vergiler yüzde 34,4 artıyor; ÖTV'deki yüzde 56 artış farkı açıyor.
Cevdet Yılmaz, 21 Ekim 2026'da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kayıt dışılığın azaltılmasıyla doğrudan vergilerin payını 2025'teki yüzde 37,6'dan 2027'de yüzde 39,9'a çıkarmayı hedeflediklerini söyledi. Bütçe tablosundaki 2026 yıl sonu tahminine göre doğrudan vergilerin payı 40,6'dan 39,9'a iniyor.
Çalışanlar açısından gelir vergisi yükünü asgari ücret istisnası hafifletiyor; Yılmaz'ın bütçe sunumuna göre istisna nedeniyle alınmayacak verginin tahmini 1 trilyon 460 milyar lira.
Faiz ödeneği vergi gelirinin yüzde 20'sine, toplam gelirin yüzde 17'sine denk geliyor
Faiz ödeneği 3 trilyon 975 milyar lira; toplam net gelir 23 trilyon 408 milyar lira. İkisinin oranı yüzde 17, vergiye oranı yüzde 20; aradaki fark 3 trilyon 502 milyar liralık vergi dışı gelirden doğuyor.
Faiz giderlerinin vergi gelirine oranı 2022'de yüzde 13,2, 2025'te yüzde 18,6 idi. Öngörülen 3 trilyon 868,1 milyar liralık bütçe açığı, faiz ödeneğinin 106,9 milyar lira altında; faiz hariç bütçe bu tutarda fazla veriyor.
Her 100 liralık vergiye düşen faiz 2027'de 19,97 liraya çıkıyor
Merkezî yönetim faiz giderinin genel bütçe vergi gelirlerine oranı, lira. 2025 gerçekleşme, 2026 yıl sonu tahmini, 2027 teklif, 2028 ve 2029 program tahmini.
2025: 18,59
2026: 19,37
2027: 19,97
2028: 19,58
2029: 18,92
Kaynak: Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2027 Bütçe Gerekçesi; Endeks24 hesaplaması
Gerekçe, faiz ödemelerinin ulusal ve uluslararası para piyasalarındaki gelişmeler dikkate alınarak öngörüldüğünü belirtiyor. Yılmaz, faiz giderlerinin millî gelire oranının 2002'de yüzde 14,3 iken 2027'de yüzde 3,6 olmasını öngördüklerini söyledi.
Vergi gelirleri 2026 yıl sonu tahminine göre 5 trilyon 320 milyar lira, yüzde 36,5 artıyor. Faiz gideri 1 trilyon 150 milyar lira, yüzde 40,7 artıyor ve bu, vergideki artışın yüzde 21,6'sına denk geliyor.
Faiz bütçe giderlerinin yüzde 14,6'sı, toplam gider 2026 tahmininin yüzde 38,7 üzerinde
Faiz payı 2026 yıl sonu tahmininde yüzde 14,4 idi. En hızlı büyüyen kalemler sermaye transferleri ile cari transferler.
| Kalem | 2026 yıl sonu tahmini, milyar lira | 2027 teklifi, milyar lira | Artış | 2027 payı |
|---|---|---|---|---|
| Cari transferler | 7.045,8 | 10.240,1 | Yüzde 45,3 | Yüzde 37,5 |
| Personel giderleri | 5.090,3 | 6.318,5 | Yüzde 24,1 | Yüzde 23,2 |
| Faiz giderleri | 2.824,9 | 3.975,0 | Yüzde 40,7 | Yüzde 14,6 |
| Mal ve hizmet alımı | 1.512,3 | 2.184,3 | Yüzde 44,4 | Yüzde 8,0 |
| Sermaye giderleri | 1.782,3 | 1.854,8 | Yüzde 4,1 | Yüzde 6,8 |
| SGK devlet primi | 645,2 | 798,5 | Yüzde 23,8 | Yüzde 2,9 |
| Sermaye transferleri | 325,1 | 750,4 | Yüzde 130,8 | Yüzde 2,8 |
| Borç verme | 434,3 | 613,0 | Yüzde 41,1 | Yüzde 2,2 |
| Yedek ödenek | Yok | 541,6 | Yok | Yüzde 2,0 |
| Toplam bütçe gideri | 19.660,1 | 27.276,1 | Yüzde 38,7 | Yüzde 100,0 |
Kaynak: Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2027 Bütçe Gerekçesi (Tablo 1 ve Orta Vadeli Program); artış ve paylar Endeks24 hesaplamasına göre.
2026 Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu'nda gider 18 trilyon 978,8 milyar lira, gelir 16 trilyon 266,1 milyar lira, açık 2 trilyon 712,7 milyar lira idi. 2027 teklifindeki gider bu tutarın yüzde 43,7 üzerinde.
Faiz ödeneği yatırım harcamalarının 1,4 katı, savunma ve güvenlik toplamından büyük
Teklifte toplam yatırım harcaması 2 trilyon 851,8 milyar lira. Bunun 1 trilyon 854,8 milyarı sermaye giderlerinden, 750,4 milyarı sermaye transferlerinden, 246,7 milyarı yatırımları hızlandırma ödeneğinden oluşuyor. Faiz ödeneği bu tutarın 1,4 katı.
Sermaye giderleri ile sermaye transferleri toplamı 2026 yıl sonu tahminine göre yüzde 23,6 artıyor. Bütçe, GSYH deflatörünün 2027'de yüzde 25 olacağını varsayıyor.
Faiz ödeneği yatırım ve savunma ile güvenlik ödeneklerinin üzerinde
2027 bütçe teklifinde ödenekler, milyar lira. Savunma ve güvenlik, savunma hizmetleri ile kamu düzeni ve güvenlik hizmetlerinin toplamı.
Faiz gideri: 3.975,0
Savunma ve güvenlik: 3.933,9
Yatırım harcamaları: 2.851,8
Savunma hizmetleri: 2.166,5
Kamu düzeni, güvenlik: 1.767,4
Kaynak: Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2027 Bütçe Gerekçesi (Tablo 1 ve Tablo 5); Endeks24 hesaplaması
Fonksiyonel dağılımda savunma hizmetlerine 2 trilyon 166,5 milyar lira, kamu düzeni ve güvenlik hizmetlerine 1 trilyon 767,4 milyar lira ayrılıyor. İkisinin toplamı 3 trilyon 933,9 milyar lira ve faiz ödeneğinin 41,1 milyar lira altında.
TBMM takvimine göre Plan ve Bütçe Komisyonu teklifin geneli üzerindeki görüşmelere 27 Ekim 2026'da başlayacak. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı'nın bütçeleri 5 Kasım 2026'da görüşülecek.
