Petrol fiyatları, ABD ile Suudi Arabistan’ın Irak’ta İran destekli gruplara yönelik saldırıları ve İran’dan fırlatılan balistik füzelerin ABD kuvvetlerine ulaşmadan önlenmesinin ardından sert yükseldi. Oilprice.com’daki 11 dakika gecikmeli kotasyonda Brent, Türkiye saatiyle yaklaşık 07.25 itibarıyla 87,61 dolara, WTI ise 82,49 dolara çıktı. Hareket, bir gün önceki sert kaybın büyük bölümünü geri aldı.
Brent salı günü 4,27 dolar düşerek 84,09 dolardan, WTI ise 3,35 dolar kayıpla 79,26 dolardan kapanmıştı. Teslim öncesi görülen yükselişler dolar bazında karşılaştırıldığında, Endeks24 hesabına göre Brent önceki günkü kaybının yaklaşık yüzde 82’sini, WTI ise yüzde 96’sını geri aldı. Bu görünüm, piyasanın kısa süreli gerilim azalması beklentisinden hızla uzaklaştığını gösterdi.
Askeri gerilim fiyatlamayı tersine çevirdi
ABD Merkez Komutanlığı, İran’dan fırlatılan birden fazla balistik füzenin Orta Doğu’daki ABD kuvvetlerine ulaşmadan önlendiğini açıkladı. Açıklamada hedefin tam yeri belirtilmedi. İran Devrim Muhafızları ise Ürdün’deki bir ABD hava üssü ile Merkez Komutanlığı tesisini hedef aldığını duyurdu.
ABD ile Suudi Arabistan daha sonra doğu Irak’taki lojistik ve silah sahalarına saldırı düzenlediğini bildirdi. Washington, operasyonun önceki 72 saatte ABD kuvvetleri ve Suudi enerji altyapısına yöneltildiğini söylediği 30’dan fazla insansız hava aracı saldırısının ardından geldiğini savundu. İran, Suudi hedeflerine yönelik saldırılarla bağlantısı bulunduğunu reddetti. Bu nedenle saldırıların sorumluluğuna ilişkin tarafların anlatımları henüz ortak bir doğrulamaya dayanmış değil.
Piyasanın jeopolitik risk ile ABD stoklarındaki daralmayı daha önce de aynı yönde fiyatladığı görülmüştü. Endeks24’ün Haziran ayındaki saldırı ve stok haberinde de iki değişken petrol fiyatlarını birlikte desteklemişti.
Stok düşüşü henüz resmî teyit almadı
Amerikan Petrol Enstitüsü verilerine dayanan piyasa kaynakları, 24 Temmuz’da sona eren haftada ABD ham petrol stoklarının yaklaşık 3,3 milyon varil azaldığını aktardı. Aynı öncü veride benzin stoklarının 918 bin varil, distilat stoklarının ise 355 bin varil arttığı belirtildi.
Karşılaştırma için, ABD Enerji Bilgi İdaresinin 17 Temmuz haftasına ilişkin son resmî stok verisinde ticari ham petrol stokları 2 milyon varil artarak 411,7 milyon varile çıkmış, seviye beş yıllık ortalamanın yüzde 6 altında kalmıştı. Böylece API verisi resmî raporla doğrulanırsa, haftalık stok yönü artıştan düşüşe dönmüş olacak. EIA’nın 24 Temmuz haftasına ait raporu haber hazırlanırken henüz yayımlanmamıştı.
OPEC+ beklentisi arz tarafında ikinci destek
Reuters’a konuşan kaynaklar, OPEC+ grubunun gönüllü kesintilerden dönen varilleri eylül ayına kadar tamamladıktan sonra ekimden itibaren üç ay boyunca üretim artışlarına ara verebileceğini bildirdi. Kaynaklara göre yedi çekirdek üye 2 Ağustos’ta toplanacak ve eylül ayı için günlük yaklaşık 188 bin varillik kota artışını görüşecek.
Bununla birlikte henüz nihai karar alınmadı. Olası ara, eylül sonrasında OPEC+ genelinde yaklaşık günlük 2 milyon varillik kesintinin yürürlükte kalması anlamına gelecek. Orta Doğu’daki çatışmanın seyri, kapasite incelemesi ve 2027 kotaları bu beklentinin temel belirsizlikleri arasında bulunuyor.
Petrol piyasasının yakın vadeli yönünde üç başlık öne çıkıyor: EIA’nın resmî stok raporu, 2 Ağustos’taki OPEC+ toplantısı ve Hürmüz ile Irak hattındaki yeni askerî gelişmeler. Fiyat hareketinin kalıcı olup olmayacağı bu üç akışın aynı yönde ilerleyip ilerlememesine bağlı olacak.
Türkiye açısından risk fiyatın kalıcılığı
Petroldeki kalıcı yükseliş, Türkiye gibi net enerji ithalatçısı ekonomilerde ithalat faturası ve akaryakıt maliyetleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Ancak tek seanslık hareketin iç fiyatlara birebir yansıması beklenmez. Kur, vergi yapısı ve rafineri marjları nihai etkiyi belirleyen diğer değişkenler olmaya devam ediyor.
