Türkiye otomotiv sanayisi, 2026'nın ilk beş ayında dış pazarlarda gözle görülür bir yavaşlamayla karşılaştı. Otomotiv Sanayii Derneği'nin (OSD) ocak-mayıs verilerine göre ihracat adet bazında yüzde 15 geriledi; sektörün sevkiyatlarının büyük bölümünü yönelttiği Avrupa pazarındaki talep zayıflığı, bu düşüşün arkasındaki başlıca etken olarak öne çıkıyor.
OSD'nin açıkladığı tabloda dikkat çeken unsur, satış adetlerindeki düşüşün ihracat gelirine birebir yansımaması oldu. Beş ayda yurt dışına gönderilen araç sayısı 373 bin 825'e inerken, ihracatın dolar bazındaki değeri yüzde 2 artışla 16,6 milyar dolara yükseldi.
Daralan talebin merkezinde Avrupa var
Türkiye otomotiv ihracatının büyük bölümü Avrupa Birliği ülkelerine yapılıyor. Almanya başta olmak üzere AB ekonomilerindeki yavaşlama ve tüketici talebindeki zayıflama, Türk üreticilerin sevkiyatlarını doğrudan etkiledi. Sektör değerlendirmelerinde, kıta genelinde otomobil pazarının ivme kaybetmesi adet bazlı gerilemenin temel gerekçesi olarak gösteriliyor. OSD ayrıca mayıs ayındaki iş günü sayısının geçen yıla göre az olmasının üretim ve ihracat rakamlarına yansıdığını belirtti.
Binek otomobil en sert düşüşü yaşadı
Gerilemenin ağırlığı binek otomobil tarafında toplandı. Bu segmentte ihracat adet bazında yüzde 29 azaldı; değer bazında ise Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verilerine göre kayıp yüzde 8 ile sınırlı kaldı ve otomobil ihracatı 4,4 milyar dolar oldu. Buna karşın ticari araç ihracatı yüzde 5, traktör ihracatı yüzde 20 artarak tablodaki düşüşü kısmen dengeledi.
Daha az araç, daha fazla gelir: Türkiye otomotivi adet kaybını değerle kapatıyor.
Adet düşerken gelir neden arttı
Adet ile değer arasındaki açılma, ihraç edilen araçların ortalama biriminin yükselen değerine işaret ediyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre otomotiv, toplam ihracattan aldığı yüzde 18 payla sektörel sıralamadaki ilk sırasını korudu. Üretim bandından daha az araç çıkmasına rağmen sektör, ülke ihracatının lokomotifi olmayı sürdürüyor.
−%12,7Türkiye'nin ilk çeyrekte toplam mal ve hizmet ihracatındaki yıllık daralma. Otomotivdeki gerilemeyle aynı dış talep zayıflığı ekonominin genelinde de hissedildi.
TÜİK'in açıkladığı ilk çeyrek büyüme verilerinde mal ve hizmet ihracatı yıllık bazda yüzde 12,7 daralmıştı; otomotivdeki görünüm bu zayıf dış talep tablosuyla örtüşüyor. Yılın kalan bölümünde Avrupa'daki talebin seyri, hem otomotiv ihracatının hem de Türkiye'nin dış ticaret dengesinin belirleyicisi olacak.
