İran Parlamentosu’ndaki bir komisyon, ABD, İsrail ve “düşman” kabul edilen diğer ülkelere ait gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişini yasaklamayı ve ihlal halinde yük değerinin yüzde 20’sine kadar para cezası uygulamayı öngören taslağı inceliyor. Henüz yasalaşmayan öneri, boğazın yeniden açılmasına ilişkin diplomatik temasların tanker trafiğini ne ölçüde normale döndüreceği konusundaki kuşkuları güçlendirdi.
İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’na dayanan Reuters haberine göre, taslak uzman görüşleri alındıktan sonra son haline getirilecek. Mevcut aşamada düzenlemenin yürürlük tarihi, hangi ülkelerin “düşman” sayılacağı ve yaptırımın uluslararası denizcilik hukukuyla nasıl uygulanacağı açıklanmış değil.
Petrol fiyatlarında risk primi yeniden yükseldi
Hürmüz’e ilişkin koşulların ağırlaşabileceği beklentisi petrol fiyatlarını ikinci seansta da yukarı taşıdı. Reuters’ın 7 Ağustos tarihli piyasa aktarımında Brent petrol yaklaşık 83,3 dolar, WTI ise yaklaşık 77,9 dolar düzeyindeydi. Aynı sabah gecikmeli piyasa verileri WTI’ı 78 dolar çevresinde gösterdi. Fiyatlar gün içinde değişebildiği için bu seviyeler kapanış değil, sabah kotasyonudur.
Petrol, hafta başında ABD ile İran arasındaki çatışmanın diplomatik çözümle sona erebileceği ve boğazdaki akışın toparlanabileceği beklentisiyle gerilemişti. Perşembe günü ise Brent yüzde 3,8 artışla 82,49 dolara, WTI yüzde 2,8 yükselişle 77,29 dolara kapanmıştı. Yeni taslak, piyasanın “tam ve koşulsuz açılış” yerine İran’ın denetiminde, ücret ve yaptırım şartlarına bağlı bir geçiş düzenini fiyatlamasına yol açtı.
Endeks24’ün 4 Ağustos tarihli Hürmüz beklentisinin petrol fiyatlarına etkisini ele alan haberinde, diplomatik çözüm olasılığının Brent’i yüzde 4,5 aşağı çektiği aktarılmıştı. Üç gün içindeki ters yönlü hareket, piyasanın siyasi açıklamalardan çok boğazdaki fiili trafik, sigorta koşulları ve uygulanabilir geçiş kurallarına tepki verdiğini gösteriyor.
Geçiş ücreti pazarlığı yaptırım engeline takılıyor
Taraflar arasındaki anlaşmazlık yalnız gemi sınıflandırmasıyla sınırlı değil. Reuters’ın önceki haberlerine göre İran, boğazı kullanan gemilerden yük değerinin yüzde 5 ila 7’si arasında ücret alınmasını isterken Umman yaklaşık yüzde 3 düzeyinde bir formül üzerinde duruyor. Washington ise geçişlerin ücretsiz olmasını savunuyor. Görüşülen geçici düzenlemenin İran’a Körfez’e giren gemiler üzerinde kontrol sağlaması da müzakerenin en tartışmalı başlıklarından biri.
Önerinin ticari olarak uygulanabilirliği belirsiz. Sektör kaynakları, ABD yaptırımları ile sigorta poliçelerindeki kısıtlayıcı hükümler nedeniyle İran’a ücret veya ceza ödenmesini gerektiren bir sistemin tanker işletmecileri açısından ciddi hukuki ve finansal risk yaratacağını belirtiyor.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yıl içinde daha önce görülen kısa ömürlü uzlaşma girişimlerini hatırlatarak yatırımcıların yeni bir anlaşmanın tanker trafiğini tamamen normale döndüreceğine dair güveninin sınırlı olduğunu söyledi. Bu temkin, petrol fiyatlarının aşağı yönünü sınırlandırırken anlaşmanın ayrıntılarına ilişkin her yeni haberin yüksek oynaklık üretmesine neden oluyor.
Bölgesel gerilim anlaşma beklentisini gölgeliyor
Yemen’deki İran destekli Husiler, Marib ve Hadramut bölgelerinde “Suudi konuşlanmalarını” hedef alan füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediklerini açıkladı. Saldırı iddiaları, Hürmüz görüşmelerinden bağımsız olarak Kızıldeniz ve Aden Körfezi çevresindeki enerji taşımacılığı riskinin de sürdüğüne işaret ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump savaşın yakında sona erebileceğini söylese de Reuters’a konuşan bölgesel kaynaklar, boğazın yeniden açılmasına ilişkin önemli ayrıntıların henüz karara bağlanmadığını belirtiyor. Piyasanın önündeki temel belirsizlik, taslağın yasalaşıp yasalaşmayacağı kadar olası anlaşmanın sigortacılar, armatörler ve yaptırım otoriteleri tarafından uygulanabilir bulunup bulunmayacağı.
Haber, İran’daki taslak düzenlemeye ilişkin Fars ve Reuters aktarımları, Reuters’ın Hürmüz görüşmeleri haberleri ve 7 Ağustos 2026 sabah petrol kotasyonlarının editoryal karşılaştırılmasıyla hazırlanmıştır.
