Günde yaklaşık 3,5 milyon varil. Iraklı petrol uzmanı Asım Cihad'a göre Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik riskleri ve sevkiyatın durmasının Bağdat'a çıkardığı tahmini günlük fatura bu. Irak, bu kaybı sınırlamak için ihracatını Basra ve Hürmüz dışına kaydırıyor: Ceyhan Limanı üzerinden sevkiyatı artırmayı ve Suriye'deki Banyas Limanı üzerinden yeni bir güzergah açmayı planlıyor.
Irak, ham petrol ihracatının büyük bölümünü Basra'daki güney terminalleri ve Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriyor. Körfez'de son dönemde artan güvenlik sorunları ve deniz taşımacılığındaki aksamalar, Bağdat yönetimini enerji ihracatında alternatif güzergahlar aramaya yöneltti.
Irak petrolü Hürmüz yerine nereden ihraç ediliyor
Cihad'a göre ilk alternatif Ceyhan. Halihazırda Ceyhan Limanı üzerinden günlük yaklaşık 150 bin ile 200 bin varil ihraç ediliyor; bu miktarın 250 bin ile 300 bin varile çıkarılması hedefleniyor. İkinci hat Suriye: Petrol Bakanlığı, Basra petrolünden günlük yaklaşık 50 bin varili tankerlerle Banyas Limanı üzerinden dünya piyasasına ihraç etmeye hazırlanıyor.
Cihad, ağır ve yüksek kükürtlü "siyah petrol" olarak anılan ham türün Irak rafinelerinde tıkanmalara yol açtığını, ünitelerin verimli çalışmasını engellediğini belirtiyor. Uzmana göre bu petrolün dışarı satılması hem teknik bir zorunluluk hem de sıkışan bütçeye ek gelir arayışının parçası.
Yeni rota ne kadar sürdürülebilir
Projenin hayata geçirilmesi halinde Irak, Körfez'deki limanlara bağımlılığı azaltarak petrol ihracatında daha esnek bir yapıya kavuşabilecek.
Ali Naci · Eko-Irak Gözlemevi BaşkanıNaci, güzergahın Irak'a Suriye toprakları üzerinden ilave bir ihracat kapısı açacağını, iki ülke arasında petrol ve lojistik işbirliğini de güçlendirebileceğini söylüyor. Ancak aynı isim tabloyu abartmıyor: tankerle taşımanın boru hattına kıyasla daha pahalı olması, taşınabilecek miktarın sınırlı kalması ve kara güzergahlarındaki güvenlik riskleri, projenin başlıca zorlukları arasında gösteriliyor. Cihad da mevcut Irak-Suriye boru hattının ihracata elverişli olmadığını, uzun vadede yeni boru hatlarının daha sürdürülebilir bir çözüm olacağını vurguluyor.
