OPEC, on yıllar boyunca saflarından ayrılmaya kalkan üreticiyi tek bir hamleyle hizaya getirirdi: musluğu açıp fiyatı çökertmek. Bugün bu silah tersine döndü. Üçüncü büyük üretici Birleşik Arap Emirlikleri Mayıs'ta 59 yıllık üyeliğini bitirdi, ikinci büyük üretici Irak da kota talebi karşılanmazsa ayrılmayı gündeme getirdi. Petrol 70 dolar dolayındayken Suudi Arabistan, artık kaldıramayacağı bir birlik sorunuyla yüzleşiyor.
Kartelin çatlağı yeni değil ama hızlanıyor. Enerji piyasasındaki bu kırılma, 2026'da Hürmüz Boğazı'nı kapatan İran savaşının ardından derinleşti. Savaşın vurduğu üretim, OPEC+'nın Şubat'taki günlük 42,8 milyon varilden Nisan'da 33,2 milyon varile, yaklaşık yüzde 22 gerilemesine yol açtı.
OPEC neden dağılma riskiyle karşı karşıya
Sorunun özü, kapasite ile kota arasındaki uçurum. BAE, günlük 4,85 milyon varillik kapasitesini OPEC kotalarının yaklaşık yüzde 30 altında kullanmak zorunda kaldığı için 1 Mayıs'ta örgütten ayrıldı ve ayrılır ayrılmaz haziranda rekor ihracata ulaştı. Aynı gerekçe şimdi Irak'ı zorluyor: 1960'ta OPEC'in kurulduğu şehir olan Bağdat, savaş sonrası yeniden inşa için daha yüksek kota istiyor.
Sektör analizlerine göre Irak da BAE'nin izinden giderse, tablo Suudi Arabistan için çok daha ağırlaşıyor. İkinci büyük üreticinin kaybı, çekirdek üretim kapasitesinin yaklaşık üçte birini kartelin dışına çıkarır.
Bu gerçekleşmezse, örgütte kalmak ya da ayrılmak konusunda bir karar verilmesi gerekecek.
Salim el Rikabi · Irak Petrol Bakanlığı SözcüsüSuudi Arabistan neden eski silahını kullanamıyor
Çünkü bu kez fiyatı çökertmek, Riyad'ın kendi bütçesini vurur. Analiz kuruluşlarına göre Suudi Arabistan'ın bütçe denk gelir petrol fiyatı 108 ila 111 dolar aralığında; Brent ise 3 Temmuz kapanışında yaklaşık 72 dolardaydı. Bu makasta muslukları açıp rakibi ezme stratejisi işlemiyor. Üstelik en büyük müttefik Rusya'nın kotaya uyumu da düşük. Irak kısa süre sonra ayrılma ifadesinin resmi tutum olmadığını belirterek geri adım attı, ancak daha yüksek kota ısrarını sürdürdü. Kartel disiplini artık büyük ölçüde tek ülkenin, Suudi Arabistan'ın omuzlarında.
Türkiye için de doğrudan bir bağ var. Irak, ihracatını çeşitlendirmek için Ceyhan'a giden yeni bir boru hattını onayladı; bu hattın kapasiteyi günlük 220 binden 770 bine çıkarması bekleniyor. Örgütten bağımsızlaşan BAE ise ürettiği ham petrolü, alıcıları arasında Türkiye'nin Tüpraş'ının da bulunduğu pazarlara satıyor.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
