Tahran'da on binlerin katıldığı cenaze töreni sürerken, Donald Trump ile Binyamin Netanyahu'nun Beyaz Saray'da buluşmak için takvim ayarladığı haberi geldi. Oysa aynı hafta petrol, savaşın patlak verdiği 28 Şubat öncesindeki seviyeye, varil başına yaklaşık 72 dolara kadar geri çekilmişti. Şubat sonunda ABD ve İsrail'in ortak operasyonuyla başlayan ve Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatan çatışma, mart ayında Brent'i 120 doların üzerine taşımıştı. Şimdi yön tersine döndü ve bu, enerji ithalatçısı Türkiye için maliyet baskısını hafifleten bir tabloyu masaya koyuyor.
Onunla çok iyi anlaşıyoruz; patronun kim olduğunu biliyor.
Donald Trump, Axios'a verdiği demeçteGörüşme, Trump'ın 7-8 Temmuz'daki NATO zirvesi için Türkiye'ye yapacağı ziyaretin ardından, muhtemelen önümüzdeki hafta gerçekleşecek. İki liderin şubattaki kritik Beyaz Saray buluşmasından bu yana ilk yüz yüze teması olacak bu görüşme, aslında son iki ayda belirginleşen bir ayrışmanın üzerine geliyor. Trump, Netanyahu'nun çekincelerine karşın geçen ay İran'la ateşkesi uzatan ve yeni nükleer görüşmelerin kapısını aralayan bir mutabakat zaptı imzaladı. Yatırımcı açısından kritik olan da bu: enerji piyasasındaki dalgalanma, savaş priminin geri gelip gelmeyeceği sorusuna kilitlendi.
Petrol neden savaş öncesi seviyeye döndü
Cevap büyük ölçüde Hürmüz Boğazı'nda. Dünya deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık dörtte birinin geçtiği boğazda tanker trafiği mart ayında neredeyse durmuş, bu da fiyatları rekor seviyelere itmişti. Son haftalarda ise akış hızla normalleşiyor. Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatı savaş öncesi düzeyin yaklaşık yüzde 90'ına, Birleşik Arap Emirlikleri'nin ihracatı ise savaş öncesi seviyeye döndü; boğazdan geçen günlük akış yeniden 10 milyon varilin üzerine çıktı. Arz normalleştikçe savaş primi eriyor.
Mart zirvesinden bugüne Brent
Türkiye için denklem doğrudan. Enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılayan ülkede petrolün gerilemesi, cari açık ve enflasyon tarafında nefes alanı demek. Ancak bu rahatlama garanti değil; boğazın geleceği hâlâ belirsiz ve İran, su yolu üzerindeki denetim talebini sürdürüyor.
Son dört ayın enerji ve diplomasi takvimi, tablonun ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor.
Piyasanın kapanış tablosu, Türk yatırımcı için resmi tamamlıyor.
Yatırımcı neye dikkat etmeli
Normalleşme senaryosu tek olasılık değil. Trump çevresindeki ABD'li yetkililere göre iki lider arasındaki güven son aylarda aşındı; Trump'ın geçen ay Lübnan'daki tırmanış nedeniyle Netanyahu'ya sert çıktığı bildirildi. Trump ayrıca İranlıların anlaşma için yalvardığını öne sürdü; bu iddia bağımsız biçimde doğrulanmış değil ve Tahran tarafından teyit edilmiş bir açıklama bulunmuyor. Cenaze törenleri bitene kadar tarafların ateş açmama konusunda uzlaştığı aktarılıyor. Görüşmelerin tıkanması ya da boğazda yeni bir gerilim, mart tablosunu, yani sert fiyat sıçramasını geri getirebilir. Kısacası enerji fiyatlarındaki sükûnet, diplomasinin kırılgan dengesine bağlı.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
