- Maliye Bakanı John Healey, Başbakan Andy Burnham hükümetinin ilk bütçesinin iddiasız olduğu eleştirisine karşı çıktı ve harcama önceliklerinde zor kararlar alınacağını söyledi.
- Bütçe Sorumluluk Ofisi'ne (OBR) göre mali kuralın tamponu 2029-30 mali yılında 15 milyar sterlin; borçlanma 2026-27'de 133,2 milyar sterlin.
- Bankalara uygulanan kurumlar vergisi ek oranı 1 Ocak 2027'den 31 Mart 2028'e kadar yüzde 3'ten yüzde 6'ya çıkıyor.
İngiltere Maliye Bakanı John Healey, 29 Ekim 2026'da verdiği röportajda 28 Ekim'de açıkladığı ilk bütçenin yeterince iddialı olmadığı yönündeki eleştirilere karşı çıktı. Healey, hükümetin önümüzdeki yıllarda harcama önceliklerinde zor kararlarla karşılaşacağını da söyledi.
Healey banka vergisinin geçici olduğunu söyledi
Healey, bankalara getirilen yeni verginin geçici olduğunu belirtti. İngiltere Merkez Bankası'nın sermaye gerekliliklerini gözden geçirirken bankaların uluslararası rekabet gücünü dikkate almasını istediğini de söyledi.
Hazine'nin Bütçe 2026 belgesine göre bankalara uygulanan kurumlar vergisi ek oranı 15 ay boyunca yüzde 6 olacak ve 1 Nisan 2028'de yüzde 3'e dönecek. Makine oyunlarında vergi oranı da 1 Nisan 2027'den itibaren yüzde 20'den yüzde 25'e çıkacak.
Borçlanma Mart tahminine göre 17,7 milyar sterlin arttı
OBR'nin 2026-27 mali yılı için kamu kesimi net borçlanma tahmini 133,2 milyar sterlin; Mart tahmini 115,5 milyar sterlindi. Endeks24 hesaplamasına göre fark 17,7 milyar sterlin, yani yüzde 15,3.
Hazine'ye göre farkın 11,4 milyar sterlini OBR'nin tahmin değişikliklerinden, 6,3 milyar sterlini bütçedeki politika kararlarından geliyor. Tahmin değişikliklerinde borç faizi ödemelerindeki 15,4 milyar sterlinlik artış, diğer kalemlerdeki 4,0 milyar sterlinlik düşüşle kısmen dengeleniyor.
Kamu borçlanmasının GSYH'ye oranı 2031-32'de yüzde 1,8'e inecek
Kamu kesimi net borçlanması, GSYH'nin yüzdesi, mali yıllar · 2025-26 gerçekleşen, sonrası OBR tahmini
2025-26 (gerçekleşen): 4,4
2026-27: 4,2
2027-28: 3,4
2028-29: 2,9
2029-30: 2,1
2030-31: 1,8
2031-32: 1,8
Kaynak: Birleşik Krallık Hazinesi, Bütçe 2026 belgesi; OBR tahminleri
Hazine belgesi, Orta Doğu'daki çatışmanın faiz maliyetini artırdığını belirtiyor. OBR'ye göre Mart tahminine kıyasla ek faiz yükü yılda ortalama yaklaşık 14 milyar sterlin. Mali kuralın tamponu 2029-30'da 15 milyar sterlin, 2030-31'de 22 milyar sterlin.
Hane halkı önlemleri bankalardan gelen gelirin iki katından fazla
| Önlem | Uygulama dönemi | Üç mali yıllık etki |
|---|---|---|
| Bankalara ek vergi, yüzde 3'ten yüzde 6'ya | 1 Ocak 2027 - 31 Mart 2028 | +1.475 |
| Konut elektriğinde KDV, yüzde 5'ten sıfıra | 1 Ekim 2026 - 1 Temmuz 2027 | -1.060 |
| A-D bandı konutlara 100 sterlin yerel vergi indirimi | Ocak 2027'den itibaren | -2.625 |
Tutarlar milyon sterlin; artı hazine geliri, eksi hazine maliyeti. Üç mali yıl: 2026-27, 2027-28, 2028-29. Kaynak: Birleşik Krallık Hazinesi, Bütçe 2026 belgesi, politika kararları tablosu.
Endeks24 hesaplamasına göre elektrik KDV indirimi ile yerel vergi indirimi birlikte 3.685 milyon sterline mal olacak. Bankalara ek verginin aynı dönemde getireceği 1.475 milyon sterlin bu maliyetin yaklaşık yüzde 40'ını karşılıyor.
Savunmada ayrıntı gelecek yılki harcama incelemesine kaldı
Hükümet, gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,5'ini 2035'e kadar savunmaya ayırma yönündeki NATO taahhüdünün ayrıntılarını gelecek yılki harcama incelemesinde açıklayacak. Bunun için 2030'da yüzde 3 hedefi bulunuyor.
Healey bütçe konuşmasında Savunma Yatırım Planı'nı finanse etmek için kamu harcamalarına sert baktığını söyledi. Ayrıca yenilikçi savunma finansmanı çalışma grubunu kurduğunu duyurdu. Düşünce kuruluşu Institute for Government, bütçenin savunma, kamu hizmetleri, sosyal yardımlar ve vergi konusundaki büyük kararları 2027'ye ertelediğini yazdı.
Piyasada gilt faizleri büyük ölçüde değişmedi
Bütçenin ardından İngiltere hükümet tahvili olan gilt faizleri büyük ölçüde yerinde kaldı, sterlin sınırlı hareket etti. Borç Yönetim Ofisi, 2026-27 için gilt satışını 4,4 milyar sterlin artırarak 250,6 milyar sterline çıkardı. Net finansman ihtiyacı 258,6 milyar sterline yükseldi.
Endeks24, 30 yıllık gilt faizinin 1 Ekim 2026'da yüzde 6 ile 1998'den bu yana zirveye çıktığını yazmıştı. Enflasyon eylülde yıllık yüzde 3,5'e çıktı; dizelin litresi 2 Ekim 2026'da ilk kez 2 sterlini aştı. İngiltere Merkez Bankası'nın faiz kararı 5 Kasım 2026'da açıklanacak; politika faizi şu an yüzde 3,75.
