İngiltere'de dizelin ortalama litre fiyatı ilk kez 2 sterlini aştı. Kraliyet Otomobil Kulübü'ne (RAC) göre ortalama fiyat 200,01 peni ile tüm zamanların rekorunu kırdı; Haziran 2022'deki 199,09 penilik önceki zirve geride kaldı. Avrupa'da dizel krizine karşı stok salımı görüşmeleri hızlanırken Rusya, ihracat yasağının kısmen kaldırılabileceği sinyalini verdi.
Bir depo 110 sterline doluyor
RAC Politika Sorumlusu Simon Williams, bunun kimsenin aşmak istemediği bir eşik olduğunu ve fiyatlardaki artışın yavaşlama belirtisi göstermediğini söyledi. RAC'nin hesabına göre ortalama bir aile otomobilinin deposunu doldurmanın maliyeti 110 sterline çıktı; bu tutar ABD ile İran arasındaki savaşın başındaki seviyenin yaklaşık 32 sterlin üzerinde. Yılda 10 bin mil yol yapan ortalama bir dizel araç sürücüsünün yıllık yakıt gideri 2 bin 20 sterline ulaştı.
Williams, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin bir anlaşma işareti bulunmadığını, ABD'nin dizel ihracatı yasağı tehdidinin ise fiyatları daha da yukarı itebileceğini belirtti. Kuruluş, artan maliyetlerin hane halkı bütçelerini daraltacağı, işletmelerin ise bu maliyeti müşterilerine yansıtmak zorunda kalabileceği uyarısını yaptı.
Avrupa'da kriz masası toplandı
Rekor, Avrupa başkentlerinde stok salımı görüşmelerinin yoğunlaştığı güne denk geldi. AB ülkeleri bugün Avrupa Komisyonu'nun enerji güvenliği için kriz izleme ve koordinasyon masasında teknik düzeyde bir araya geldi. AB, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (UEA) gerekli görmesi halinde petrol piyasasında kolektif harekete geçmeye hazır olduğunu bildirdi. Almanya hükümeti de dizel tedarikini yakından izlediğini, piyasadaki belirsizliğin daha da artmasının önlenmesi gerektiğini açıkladı.
Fransa'nın 100 milyon varillik stok salımı önerisi de bu görüşmelerde gündeme geldi. Elysee Sarayı'na göre Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD Başkanı Donald Trump ile gece saatlerinde telefonda görüştü; iki ülkenin ihracat kısıtlamaları olmadan koordineli hareket etmekte ortak çıkarı bulunduğu belirtildi. G7 liderlerinin video konferansla en kısa sürede toplanması planlanıyor. UEA, mart ayında Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından 400 milyon varillik ilk acil durum salımını koordine etmişti; stoklara o tarihten bu yana başvurulmadı.
Moskova'dan esneme sinyali
Arz tarafında yeni bir unsur Rusya'dan geldi. Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, üretim fazlası oluşması halinde dizel ihracat yasağının kısmen kaldırılmasının değerlendirileceğini söyledi. Devlet Başkanı Vladimir Putin dün yaptırımlar kalkmadan ihracat yapılmayacağını açıklamıştı. Novak'ın sözleri koşula bağlı olsa da, piyasaya ilave arz gelebileceğine dair bir işaret olarak okunuyor.
Türkiye'de tablo şimdilik farklı: motorinde 3 Ekim'den itibaren indirim bekleniyor. Ancak Avrupa'daki fiyat rekoru ve stok tartışması, küresel dizel piyasasındaki sıkışıklığın sürdüğünü gösteriyor.
