Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı için aynı gün iki resmî açıklama çıktı ve birbiriyle çelişti. İran Devrim Muhafızları boğazı gemi trafiğine kapattığını duyururken, ABD ordusu geçişin güvenle sürdüğünü ve onlarca geminin boğazdan geçtiğini bildirdi. Enerji piyasaları, hangi açıklamanın sahadaki gerçeği yansıttığını ölçmeye çalışıyor.
Belirsizliğin arka planında 28 Şubat'ta başlayan ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaş bulunuyor. Taraflar 14 Haziran'da, savaşın durdurulmasını ve Hürmüz'ün yeniden açılmasını öngören 14 maddelik İslamabad Mutabakatı üzerinde uzlaştı; mutabakat 18 Haziran'da iki ülke liderince imzalandı. Açılışın ardından boğazdaki gemi trafiği toparlanmaya başlamış, savaş öncesi günde yaklaşık 120 olan geçiş sayısı mart ayında günlük 7 seviyesine kadar inmişti.
İki başkent, iki ayrı tablo
İran tarafında savaşı yürüten Hatemü'l Enbiya Karargahı, 20 Haziran'da ABD'nin mutabakat yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve İsrail'in Lübnan'a saldırılarını sürdürdüğünü öne sürerek boğazı gemi trafiğine kapattığını açıkladı. Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri ise gemilere boğaza yaklaşmamaları, aksi halde güvenliklerinin tehlikeye gireceği uyarısını yaptı. ABD Merkez Komutanlığı CENTCOM ise aynı gün boğazda 55 ticari geminin geçtiğini, 17 milyon varilden fazla petrolün taşındığını ve güvenli ulaşımın korunduğunu bildirdi.
Türkiye sahayı yakından izliyor
Türkiye, boğazdaki belirsizliği yakından takip eden ülkeler arasında. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, savaşın başlangıcından bu yana Türk sahipli 11 geminin Hürmüz'ü güvenle geçerek körfezden ayrıldığını açıkladı. Bakana göre bölgede hâlen bulunan 7 gemide 177 vatandaş görev yapıyor, bu gemilerden biri Türk bayrağı taşıyor.
Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'ndeki gelişmeleri anbean takip ediyor, bölgedeki gemiler ve vatandaşlarımızla sürekli temas halinde bulunuyoruz.
Abdulkadir Uraloğlu · Ulaştırma ve Altyapı Bakanı · X paylaşımıPetrol fiyatı dar bantta seyrediyor
Çelişen açıklamalara karşın petrol fiyatları sert tepki vermedi. Brent petrolün varili 23 Haziran sabahı uluslararası vadeli piyasalarda yaklaşık 76,66 dolardan, bir önceki kapanışa göre yüzde 1,1 dolayında düşüşle işlem gördü. Fiyat, mutabakat haberleri ve Lübnan'daki ateşkes açıklamalarıyla pazartesi günü yüzde 3'ün üzerinde gerilemişti. Türkiye'nin petrol ve doğal gazda büyük ölçüde ithalata bağlı olması, boğazdaki her tırmanışı doğrudan enerji ithalat faturasına ve kura taşıyan bir risk unsuru hâline getiriyor.
Analistlere göre piyasanın asıl izlediği başlık, geçişlerdeki fiili artışın kalıcı olup olmayacağı. Uluslararası denizcilik kuruluşları, Körfez'de hâlâ 500'den fazla geminin ve yaklaşık 11 bin denizcinin beklediğini, geçişlerin tam olarak normalleşmesi için atılacak adımların belirsizliğini koruduğunu belirtiyor. Pakistan donanmasının Umman açıklarında deniz mayını uyarısı yapması da risklerin tümüyle ortadan kalkmadığını gösteriyor.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
