Fonlama 3 puan inince mevduat 3 puan düştü, ihtiyaç faizi yerinde saydı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti 24 Ağustos 2026'da yüzde 40'tan yüzde 37'ye indi. Endeks24'ün EVDS verileriyle yaptığı karşılaştırmaya göre, izleyen 8 haftada TL mevduat faizi ortalama 3,1 puan, ihtiyaç kredisi faizi 0,27 puan düştü. Karşılaştırma, fonlamanın yüzde 40 olduğu önceki 25 haftanın ortalamasını esas alıyor. Ticari kredi faizi 16 Ekim haftasında 4,58 puan düşüşle yüzde 48,44'e indi. Bu veri, TCMB'nin politika faizini 22 Ekim'de yüzde 37'den yüzde 36'ya çekmesinden önceki son haftalık ölçüm.

TCMB'nin fonlama maliyeti 21 Ağustos'ta yüzde 40, 24 Ağustos'ta yüzde 37 oldu ve 22 Ekim'deki karara kadar bu düzeyde kaldı. Kararın ertesi günü, 23 Ekim'de, ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti yüzde 36,04 olarak kaydedildi. Bankaların açtığı kredilerin ve topladığı mevduatın faizleri TCMB verilerinde şöyle değişti:

Endeks24 hesaplamasına göre fonlama maliyetindeki her puanlık düşüşe karşılık ortalama faiz ticari kredide 0,40, ihtiyaç kredisinde 0,09, TL mevduatta 1,03 puan geriledi. Mevduat faizi daha hızlı indi. Bu yüzden ihtiyaç kredisi ile mevduat arasındaki fark 15,94 puandan 18,77 puana, ticari kredi ile mevduat arasındaki fark 6,84 puandan 8,74 puana çıktı.

TL mevduat faizi 24 Temmuz'dan bu yana 12 hafta üst üste düşerek 16 Ekim haftasında yüzde 42,88 ile yılın en düşük düzeyine indi.

Ticari kredi faizi 16 Ekim haftasında yüzde 48,44'e indi

Ticari kredi faizi 9 Ekim haftasındaki yüzde 53,02'den 4,58 puan düşerek 16 Ocak haftasından bu yana en düşük düzeye geldi. Tüzel kişi kredili mevduat hesabı ve kurumsal kredi kartları hariç ticari kredi faizi aynı haftada 4,98 puan düşüşle yüzde 41,86 oldu. İhtiyaç kredisi faizi ise yüzde 62,21'den yüzde 61,50'ye, 0,71 puan geriledi.

Seri 3 Temmuz haftasında yüzde 56,51 ile yılın en yüksek düzeyini görmüştü. Endeks24 hesaplamasına göre seri Ocak'tan bu yana haftadan haftaya ortalama 1,75 puan değişti. Son haftadaki 4,58 puanlık düşüş bu ortalamanın yaklaşık 2,6 katı. Seri 16 Ocak haftasında da yüzde 45,95'e inmiş, izleyen hafta yüzde 50,71'e dönmüştü.

Politika faizi ile ticari kredi arasındaki fark 11,44 puana indi

Endeks24 hesaplamasına göre 16 Ekim haftasında politika faizi yüzde 37, ticari kredi faizi yüzde 48,44 olduğu için aradaki fark 11,44 puan oldu. Fark 16 Ocak haftasında 7,95 puana inmiş, 21 Ağustos haftasında 16,94 puana çıkmıştı. İhtiyaç kredisinde fark 24,50 puandı.

TCMB 22 Ekim'de ocaktan bu yana ilk indirimle politika faizini yüzde 36'ya çekti. Gecelik borç verme faizi yüzde 40'tan 39'a, gecelik borçlanma faizi yüzde 35,5'ten 34,5'e indi. Yeni politika faizi yüzde 36 olduğundan, 16 Ekim haftasının oranları bu düzeyin ticari kredide 12,44, ihtiyaç kredisinde 25,50 puan üzerinde kalıyor.

Kredi büyüme sınırları 22 Ekim'de değişmedi

TCMB, kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında 8 haftalık büyüme sınırlarını 23 Mayıs 2026'da düşürmüştü. İhtiyaç ve taşıt kredilerinde sınır yüzde 3, tüketici kredili mevduat hesabı limitlerinde yüzde 1 oldu. KOBİ'lere kullandırılan TL kredilerde yüzde 4,5'e, KOBİ dışı işletmelere kullandırılan TL kredilerde yüzde 2'ye indirildi.

TCMB 1 Ekim'de KOBİ kredi büyüme sınırını yüzde 5'e yükseltti ve TL zorunlu karşılıklardaki bloke tesis oranlarını düşürdü. Yeni oran, 12 Eylül'den itibaren kullandırılan kredileri kapsıyor ve 6 Kasım 2026'da sona eren hesaplama dönemi için geçerli. 22 Ekim tarihli faiz duyurusu sınırlarda değişiklik içermiyor.

TÜİK verilerine göre yıllık enflasyon eylülde yüzde 29,73'tü. Endeks24 hesaplamasına göre sınırın yıllık karşılığı ihtiyaç ve taşıt kredilerinde yüzde 21,2, KOBİ dışı işletmelerde yüzde 13,7; ikisi de enflasyonun altında. KOBİ kredilerinde yüzde 37,3 ile enflasyonun üstünde.

22 Ekim tarihli karar metni, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizmasının ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceğini belirtiyor.

Aralık için beklenen politika faizi yüzde 35

TCMB'nin Ekim 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi'ne 12 ile 14 Ekim arasında 71 katılımcı yanıt verdi. Katılımcıların 10 Aralık toplantısı için politika faizi beklentisi yüzde 35,00 oldu. Bu, Ekim'de yüzde 36'ya inen faizde 100 baz puanlık yeni bir indirim anlamına geliyor.

TCMB 2025'i yüzde 38 politika faiziyle kapatmıştı. Ocak'ta yüzde 37'ye, Ekim'de yüzde 36'ya indirdi. Aralık'ta yüzde 35'e inilirse yıl içindeki toplam indirim 300 baz puana ulaşacak.

Kurumların çoğu aynı adımı bekliyor. S&P Global Market Intelligence ise indirimlerin 2027'nin ilk çeyreğinde başlayacağını öngörüyor.

Deriva Danışmanlık'tan Tolga Uysal, Aralık'taki indirimin Brent petrolün seyrine bağlı olduğunu söyledi. Petrol yüksek kalırsa TCMB'nin daha uzun bekleyebileceğini ekledi. Ekonomist Veyis Fertekligil ise Aralık'ta 50 baz puanlık daha temkinli bir adım önerdi.

TCMB karar metninde adımların büyüklüğünün ve zamanlamasının enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla belirleneceğini belirtti.

Endeks24 senaryosu: 16 Ekim haftasındaki kredi faizlerinin değişmediğini varsayalım. Politika faizi yüzde 35'e indiğinde ticari kredi faizinin politika faizinden farkı 13,44 puana çıkar. İhtiyaç kredisinde bu fark 26,50 puan olur. Bu bir tahmin değil, faizlerin aynı kalması halinde yapılan bir hesaptır.

Ağustos'taki örnekte ise fonlamadaki her puanlık düşüş ticari kredi faizini ortalama 0,40, ihtiyaç kredisi faizini 0,09 puan indirmişti.

TCMB, 22 Ekim toplantısının özetini 30 Ekim 2026'da yayımlayacak. Kurul yılın son faiz kararını 10 Aralık 2026'da açıklayacak.