Türkiye'de otomobil ve hafif ticari araç satışları eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,33 azalarak 83 bin 469 adede geriledi. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre otomobil satışları yüzde 27,80 düşüşle 63 bin 736 adet, hafif ticari araç satışları yüzde 10,42 düşüşle 19 bin 733 adet oldu. Yılın ilk dokuz ayında toplam pazar yüzde 13,39 daraldı.
Düşüş otomobilde daha sert
Eylül verileri, daralmanın ağırlıklı olarak binek otomobilden kaynaklandığını gösteriyor. Otomobil pazarındaki yüzde 27,80'lik gerileme, hafif ticari araçtaki düşüşün iki buçuk katını aştı. Endeks24 Veri Masası'nın ODMD verilerinden yaptığı hesaplamaya göre geçen yılın eylül ayında toplam pazar yaklaşık 110 bin adet düzeyindeydi; bir yılda aylık satışlar yaklaşık 27 bin adet azaldı.
Uzun dönem ortalamalarına göre tablo
Sert yıllık düşüşe rağmen satışlar uzun dönem ortalamalarının çok altına inmedi. Toplam pazar, beş yıllık eylül ayı ortalamasının yüzde 0,8, on yıllık eylül ayı ortalamasının yüzde 17,8 üzerinde gerçekleşti. Otomobil satışları beş yıllık ortalamanın yüzde 1,9 altında kalırken, on yıllık ortalamanın yüzde 15,1 üzerinde bulunuyor. Hafif ticari araç pazarı ise beş yıllık ortalamayı yüzde 10,7, on yıllık ortalamayı yüzde 27,5 aştı. Bu görünüm, yıllık düşüşte geçen yılın yüksek bazının da payı olduğuna işaret ediyor.
Dokuz ayda 803 bin adet
Ocak-eylül döneminde otomobil ve hafif ticari araç pazarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13,39 daralarak 803 bin 465 adet oldu. Aynı dönemde otomobil satışları yüzde 15,45 düşüşle 627 bin 977 adede, hafif ticari araç satışları yüzde 5,12 düşüşle 175 bin 488 adede geriledi. Eylüldeki daralma, dokuz aylık ortalama düşüşün belirgin biçimde üzerinde gerçekleşti. Pazar yaz aylarında da zayıf seyretmiş, temmuzda mayısın da gerisinde kalmıştı.
Talebi baskılayan koşullar
Eylül, finansal piyasalarda fon krizinin yaşandığı ve BIST 100 endeksinin yüzde 16,7 değer kaybettiği bir ay oldu. Yüksek kredi faizleri ve finansmana erişimdeki sıkılık, araç talebini sınırlayan başlıca etkenler arasında yer alıyor. Sektörün dış pazarındaki tablo da zayıf; Almanya'da otomotiv üretimi yüzde 9,2 gerilemişti. Yılın son çeyreğinde pazarın seyrini kampanyalar, kredi koşulları ve kur gelişmeleri belirleyecek.
