Türkiye ekonomisinin istihdam yapısında 2025 yılı itibarıyla kamu lehine belirgin bir kayma yaşandı. Toplam istihdamın 32,7 milyona gerilediği süreçte, kamu çalışan sayısı 5 milyon 343 bin seviyesine yükselerek tarihi bir rekora imza attı. Kalkınmanın ve refahın ana motoru olarak kabul edilen özel sektör istihdamı ise bir önceki yıla göre 170 bin kişilik kayıpla 27,3 milyon bandına çekildi.
Dijital dönüşüme rağmen personel artışı sürüyor
E-devlet ve dijitalleşme süreçlerinin kamu hizmetlerindeki payı artmasına rağmen, personel sayısındaki genişleme hızı dikkat çekiyor. Veriler, son 10 yıllık periyotta Türkiye nüfusunun %8,9 artış gösterdiğini, buna karşılık kamu personeli sayısının %53,7 oranında yükseldiğini ortaya koyuyor. Bu büyüme ile birlikte kamu personelinin toplam işgücü içerisindeki payı %12,8’den %16,3 seviyesine tırmandı.
Kalifiye işgücü ve reel sektör üzerindeki baskı
Ekonomistler, kamu istihdamındaki bu asimetrik büyümenin reel sektörün ihtiyaç duyduğu kalifiye işgücüne ulaşmasını zorlaştırdığına dikkat çekiyor. 2026 yılının ilk çeyreğine dair kamu alım projeksiyonları da bu eğilimin hızlanarak devam edeceği sinyalini veriyor. Yüksek kamu personel sayısının yarattığı mali yük, bütçe kaynaklarının teknoloji ve üretim gibi katma değerli alanlara yönlendirilmesini kısıtlıyor.
Küresel örnekler verimlilik farkını ortaya koyuyor
Türkiye’deki kamu istihdam oranı %16,3’e ulaşırken, katma değerli üretim ve verimlilikte dünya lideri olan ülkelerdeki rasyonel oranlar farkı gözler önüne seriyor. Kamu personeli oranı Güney Kore’de %8,6, Japonya’da ise %4,9 seviyesinde bulunuyor. Bu ülkeler, düşük kamu personeli oranını yüksek verimlilik ve dijitalleşmenin doğal bir sonucu olarak nitelendiriyor.
İstihdam veri setini makroekonomik verimlilik modellerimizle rasyonalize ettiğimizde, süreçteki yapısal direnç noktaları şu şekilde netleşiyor:
ANALİZ:
Kamu istihdamındaki bu genişleme, kısa vadede işsizlik rakamlarını aşağı yönlü baskılasa da orta vadede "sistemik risk" unsuru barındırmaktadır. Kamu personel sayısının nüfus artışından 6 kat daha hızlı büyümesi, devletin bir "istihdam deposu" haline geldiğini ve dijital dönüşümün yarattığı iş gücü tasarrufunun operasyonel performansa yansımadığını kanıtlıyor.
Özel sektörün istihdam yaratma kapasitesinin zayıflaması ve kalifiye iş gücünün garanti kazanç odaklı kamu kadrolarına yönelmesi, ekonomideki yapısal dirençleri derinleştirmektedir. Japonya ve Güney Kore örneklerinde görülen düşük kamu/toplam istihdam rasyosu, Türkiye’nin rekabetçilik gücünü koruması için kamu reformunu bir zorunluluk haline getirdiğini işaret ediyor. Mevcut projeksiyonlarımız, bu yapının sürdürülmesi halinde bütçe üzerindeki personel gideri baskısının, kamu yatırım harcamalarını dışlama riski taşıdığını rasyonalize etmektedir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Kamu istihdamındaki asimetrik büyümenin reel sektör ve verimlilik üzerindeki yapısal baskılarıŞeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
