İhracat geriledi, kambiyo zararı dört katına çıktı

İstanbul Sanayi Odası'nın 2025 İSO İkinci 500 sonuçları, orta ölçekli sanayi şirketlerinin dış pazarlarda Türkiye sanayisinin genelinden ayrıştığını gösterdi. İkinci 500'ün ihracatı yüzde 0,3 düşerek 15,9 milyar dolarda kalırken Türkiye sanayi malları ihracatı yüzde 4,5, İSO 500 ihracatı yüzde 8,4 arttı. Aynı dönemde şirketlerin net kambiyo zararı bir önceki yıla göre dört katına çıkarak 26 milyar TL'ye ulaştı. İhracat payındaki gerileme ile kur zararındaki sıçrama birlikte değerlendirildiğinde, döviz dengesi ve finansman yükünün bilançolar üzerindeki baskısının arttığı görülüyor.

İhracat performansı genel sanayiden koptu

İSO İkinci 500 şirketlerinin ihracatı 2025'te yüzde 0,3 gerileyerek 15,9 milyar dolar seviyesinde kaldı. Aynı yıl Türkiye'nin toplam ihracatı yüzde 4,4 artışla 273,2 milyar dolara, sanayi malları ihracatı ise yüzde 4,5 yükselişle 263,4 milyar dolara çıktı. İSO 500 şirketleri de ihracatını yüzde 8,4 artırarak 104,7 milyar dolara taşıdı.

Bu ayrışmanın ardından İSO İkinci 500'ün Türkiye sanayi ihracatı içindeki payı yüzde 6,3'ten yüzde 6'ya geriledi. İSO, yoğunlaşan küresel rekabetin ve dış pazarlardaki durgunluğun orta ölçekli şirketlerin pazar payını korumasını zorlaştırdığını belirtti. Orta ölçekli sanayinin dış pazar performansı, sanayi ve ekonomi gündemi içindeki finansman koşullarıyla birlikte izleniyor.

Kur zararı arttı, ancak üretim dışı toplam pozitif kaldı

Net kambiyo zararı 2025'te önceki yıla göre dört kat artarak 26 milyar TL'ye yükseldi. Buna karşılık kambiyo dışındaki diğer faaliyetlerden sağlanan net kâr 55 milyar TL oldu. Böylece şirketler topluluğu, kur zararına rağmen üretim faaliyeti dışı kalemlerde toplam 28 milyar TL net gelir yazdı. Bu ayrım, kambiyo zararındaki sert artışın üretim dışı bütün gelir ve gider kalemlerini tek başına negatife çevirmediğini gösteriyor.

Faaliyet kârının büyük bölümünün finansman giderlerine yönelmesi, dış pazarlardaki zayıf performansla birleştiğinde şirketlerin nakit üretme kapasitesi üzerindeki baskıyı artırdı. Vergi öncesi kâr marjı yüzde 2,2 ile 2015 ile 2024 döneminin yüzde 6,6 olan ortalamasının belirgin biçimde altında kaldı.

Toplu veri şirket bazındaki kur pozisyonunu göstermiyor

İSO araştırması 500 şirketin toplam sonuçlarını veriyor. Bu nedenle 26 milyar TL'lik kambiyo zararının hangi şirketlerde yoğunlaştığı, zararın kredi, ticari borç, ithalat yükümlülüğü veya bilanço çevirim etkisinden ne ölçüde kaynaklandığı toplu veriden belirlenemiyor. Şirket bazında açık pozisyon ve korunma düzeyi için finansal tablo dipnotlarının ayrıca incelenmesi gerekiyor.

Rakamlar, İSO'nun resmi açıklamasında yayımlanan 2025 toplulaştırılmış sonuçlarına dayanıyor.