Babülmendep trafiğinin 28 Temmuz'da bir haftanın zirvesine çıkmasının hemen ardından, bölgesel kaynaklar Husilerin boğazdan geçen ticari gemilerden ücret almayı değerlendirdiğini Reuters'a aktardı. Planın trafiğin büyük bölümünü kapsaması, Çin gemilerinin ise muaf tutulması öngörülüyor. Uygulama takvimi bulunmuyor ve Husi medya ofisi habere yanıt vermedi.
Husiler 20 Temmuz'da Suudi Arabistan'a karşı deniz ambargosu ilan etmişti. Reuters'ın 29 Temmuz tarihli haberine göre Husi temsilcileri temmuz ayında Tahran'da İranlı yetkililerle Babülmendep geçişlerinden ücret alınmasını görüştü. Tahran'dan Yemen'e dönen heyete, muhtemel bir ücret otoritesinin kurulmasına destek verecek İranlı danışmanların eşlik ettiği de bölgesel kaynakların iddiaları arasında yer aldı.
Plan teyit edilmedi, takvim açıklanmadı
Yemen'in uluslararası alanda tanınan hükümetinde dışişleri bakanı olarak görevlendirilen Afrah el-Zouba, Husilerin Kızıldeniz üzerinde kontrol sağlamaları halinde gemilerden ücret almaya çalışacağını söyledi. Körfez ve Avrupa ülkelerinin böyle bir girişime güçlü biçimde karşı çıkacağı aktarılırken, uluslararası deniz güçlerinin ticari trafiği koruma kapasitesinin sınırlı kaldığı belirtildi.
Ücret planı, resmî bir Husi kararı veya yayımlanmış bir tarife değil. Birleşmiş Milletler uzmanlarının 2024 raporunda bazı denizcilik şirketlerinden güvenli geçiş karşılığında ücret alındığına ilişkin iddialar yer almış, ancak panel bu bilgileri bağımsız olarak doğrulayamamıştı. Bu nedenle geçmişte aylık 180 milyon dolara ulaştığı öne sürülen tahsilat rakamı da doğrulanmış gelir olarak kabul edilemiyor.
Trafik bir haftada sert dalgalandı
Kpler verilerine göre 26 Temmuz Pazar günü Babülmendep'ten 11 emtia gemisi geçti ve bu sayı ayların en düşük düzeyi oldu. 28 Temmuz Salı günü geçiş sayısı 39'a çıkarak 19 Temmuz'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Bazı gemilerin otomatik tanımlama sistemlerini kapatmış olabileceği için rakamlar fiilî trafiğin tamamını göstermeyebilir.
Risk daha şimdiden sigorta maliyetlerine yansıdı. Husi ambargosunun ilan edildiği hafta Kızıldeniz için gösterge savaş riski primleri gemi değerinin yaklaşık yüzde 0,3'ünden yüzde 0,75'ine yükseldi. Denizcilik kaynakları, küçük oran değişikliklerinin bile yedi günlük bir seferde yüz binlerce dolarlık ek maliyet yaratabildiğini belirtiyor.
Suudi Arabistan'ın Hürmüz'e alternatif olarak kullandığı Yanbu çıkışlı Kızıldeniz hattının kırılganlığı, Endeks24'ün Hürmüz ve Bab el-Mandeb'de eş zamanlı arz riski dosyasında ayrıntılı biçimde ele alınmıştı. Babülmendep'ten Asya'ya doğrudan geçiş ortalama 16 gün sürerken, boğazdan kaçınmak için Süveyş ve Afrika çevresine yönelen rota yaklaşık 50 güne çıkabiliyor.
Planın ticarete gerçek etkisi, ücretin tutarına, hangi bayrak ve yüklerin kapsama alınacağına, tahsilatın fiilen nasıl uygulanacağına ve deniz güçlerinin vereceği karşılığa bağlı olacak. Bu unsurların hiçbiri 29 Temmuz itibarıyla açıklanmış değil.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
