Kısaca
  • Chengdu Orta Düzey Halk Mahkemesi, borsa düzenleyicisi CSRC'nin eski yetkilisi Wang Huimin'e rüşvetten iki yıl ertelemeli idam cezası verdi. Rüşvet tutarı 436 milyon yuanı aştı.
  • Karar 27 Ekim 2026'da açıklandı. Erteleme süresi dolunca ceza ömür boyu hapse çevrilecek; indirim ve şartlı tahliye uygulanmayacak.
  • CSRC'nin eski başkanı Yi Huiman hakkında ise 30 Eylül 2026'da kamu davası açıldı; Yi için henüz mahkeme kararı yok.

Wang Huimin, 1998-2025 arasında bankacılık, bölge yönetimi ve CSRC görevlerini kullanarak şirketlere ve kişilere yardım karşılığı para ve mal kabul etmekten suçlu bulundu. Dava, Çin'in finans düzenleyicisini kapsayan yolsuzluk soruşturmalarının yargılama aşamasına ulaşan örneği oldu.

Ceza ömür boyu hapse dönüşecek, indirim ve şartlı tahliye yok

Çin Yüksek Halk Mahkemesi'nin sitesinde yayımlanan karar özetine göre Chengdu Orta Düzey Halk Mahkemesi, Wang'ı rüşvetten birinci derecede iki yıl ertelemeli ölüm cezasına çarptırdı. Wang ayrıca ömür boyu siyasi haklardan yoksun bırakıldı ve bütün kişisel malvarlığına el konuldu.

Çin hukukunda ertelemeli idam, infazın iki yıl ertelenmesi anlamına geliyor. Mahkeme bu davada, süre dolunca cezanın müebbet hapse çevrileceğini ve Wang'ın ömrünün sonuna kadar cezaevinde kalacağını, cezasında indirim ve şartlı tahliye uygulanmayacağını belirtti. Geri alınan rüşvet gelirleri ve getirileri devlet hazinesine aktarılacak.

Wang Huimin hangi görevlerde bulundu, hangi tutarla suçlandı

Mahkeme, 67 yaşındaki Wang'ın 1998-2025 arasında şirketlere ve kişilere iş yürütme ve fon toplama konularında yardım ettiğini belirtti. Karşılığında doğrudan ya da aracılarla toplam 436 milyon yuandan fazla para ve mal kabul ettiğini tespit etti. Bu tutar, Endeks24 hesaplamasına göre dolar başına 6,67 yuan kuruyla yaklaşık 65 milyon dolara denk geliyor.

Karara göre Wang, Çin İnşaat Bankası'nın Sincan Uygur Özerk Bölgesi şube müdürlüğünü ve bölge yönetiminde finans çalışmalarından sorumlu görevleri yürüttü. Daha sonra CSRC'nin disiplin komisyonu başkanı oldu. Çin Komünist Partisi Merkezi Disiplin Denetleme Komisyonu'nun CSRC'deki denetim ekibinin başkanlığını ve CSRC parti komitesi üyeliğini yaptı.

Mahkeme cezayı neden ertelemeli verdi

Mahkeme, rüşvet tutarının çok büyük olduğunu ve devlete ve halka çok ağır zarar verdiğini, bu nedenle esas olarak ölüm cezasının gerektiğini belirtti. Ancak bazı rüşvet eylemlerinin girişim aşamasında kaldığını, Wang'ın gözaltına alındıktan sonra suçlarını itiraf ettiğini ve soruşturmacıların bilmediği bazı olayları kendisinin açıkladığını kaydetti.

Mahkemeye göre Wang suçunu kabul etti, pişmanlık gösterdi ve rüşvet gelirinin bir bölümü geri alındı. Dava, 17 Temmuz 2026'da açık duruşmada görüldü; savcılar delilleri sundu, Wang ve avukatları delillere karşı savunma yaptı.

CSRC'nin eski başkanı Yi Huiman hakkında kamu davası açıldı

Yüksek Halk Başsavcılığı, 30 Eylül 2026'da 2019-2024 arasında CSRC başkanlığı yapan Yi Huiman hakkında rüşvet suçlamasıyla Qingdao Orta Düzey Halk Mahkemesi'nde kamu davası açıldığını duyurdu. Yi hakkında henüz mahkeme kararı verilmedi.

CSRC, Çin'de borsaları ve vadeli işlemleri denetliyor. Çin hisse piyasalarının son haftalarını 8 Ekim 2026'daki tatil dönüşü düşüşü ve 9 Ekim 2026'da öncü endeksin bir yılı aşkın sürenin dibine inmesi haberlerimizde bulabilirsiniz.