Türkiye’de girişimlerin sektörel dağılımı ile cironun toplandığı alanlar 2025’te daha belirgin biçimde ayrıştı. TÜİK’in geçici sonuçlarına göre faal girişimlerin yüzde 48,4’ü hizmet sektöründe yer alırken hizmetin toplam cirodaki payı yüzde 17,8’de kaldı. Ticaret ise girişimlerin yüzde 31,6’sını oluşturmasına karşın toplam cironun yüzde 46,8’ini aldı.
GİRİŞİM PAYI İLE CİRO PAYI ARASINDAKİ FARK
30,6 puan
Hizmet sektöründe girişim payı yüzde 48,4, ciro payı yüzde 17,8
%46,8
Ticaretin toplam cirodaki payı
%31,6
Ticaretin faal girişimler içindeki payı
Kaynak: TÜİK · Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri · 2025 geçici sonuçları
Veriler, girişim yoğunluğu ile ekonomik hacmin aynı sektörlerde toplanmadığını gösteriyor. Hizmet sektörü hem girişim sayısında hem istihdamda en yüksek paya sahipken, ciroda ticaret sektörü açık ara ilk sırada bulunuyor. Sanayinin girişim sayısındaki payı yüzde 12,4 olmasına rağmen cirodaki payı yüzde 28,5 seviyesinde gerçekleşti.
Hizmetin girişim payı bir yılda 4 puan arttı
Hizmet sektörünün faal girişimler içindeki payı 2024’te yüzde 44,4 iken 2025’te yüzde 48,4’e yükseldi. Böylece bir yılda 4 puanlık artış gerçekleşti. Aynı dönemde ticaretin girişim payı yüzde 35,1’den yüzde 31,6’ya geriledi. Bu değişim, girişim sayısındaki ağırlığın hizmet tarafına kaydığını gösteriyor.
Aktif girişim sayısı 2025’te 4 milyon 16 bin 59 oldu. Bir önceki yıl açıklanan 3 milyon 942 bin 781 girişimle karşılaştırıldığında sayı 73 bin 278 arttı. 2025 sonuçları geçici nitelikte; TÜİK kesin verilerin Aralık 2026’da yayımlanmasını planlıyor.
Cironun yaklaşık yarısı ticaretten geldi
Ticaret sektörü toplam cironun yüzde 46,8’ini oluşturdu. Sanayi yüzde 28,5 ile ikinci sırada yer alırken, hizmet sektörünün payı yüzde 17,8 oldu. 2024’te ticaretin ciro payı yüzde 45,8, hizmetin payı yüzde 16,9 seviyesindeydi. Böylece ticaret cirodaki liderliğini korurken hizmetin payı da sınırlı biçimde arttı.
Geçici sonuçlara göre 2025’te toplam ciro 124 trilyon 816 milyar TL, üretim değeri 71 trilyon 351 milyar TL, faktör maliyetiyle katma değer 22 trilyon 201 milyar TL olarak gerçekleşti. Toplam istihdam ise 20 milyon 122 bin 817 kişi oldu. Verilerin ayrıntıları TÜİK Veri Portalı üzerinden izlenebiliyor.
Küçük işletmeler istihdamda daha yüksek pay aldı
Çalışan sayısına göre dağılım da girişim yapısındaki farklılığı ortaya koydu. Toplam cironun yüzde 34,3’ü 250 ve üzeri çalışanı bulunan girişimlerden gelirken, 1-9 çalışanı olan girişimlerin ciro payı yüzde 25,8 oldu. Buna karşılık istihdamda en yüksek pay yüzde 36,4 ile 1-9 çalışanlı girişimlerde gerçekleşti.
İmalat sanayindeki girişimlerin yüzde 54,4’ü düşük teknoloji faaliyetlerinde yer aldı. Bu girişimler imalat sanayi istihdamının yüzde 47,9’unu, cironun ise yüzde 35,8’ini oluşturdu. Türkiye’de sektörlerin istihdam ağırlığındaki son değişim, istihdamın hizmet kollarında yoğunlaşmasına ilişkin verilerde de izlenmişti.
