Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) ücretli çalışan verileri, istihdamın artmaya devam ettiğini, ancak yeni işlerin büyük bölümünün üretkenliği görece düşük kollarda açıldığını ortaya koyuyor. Sanayi ve imalatta ücretli çalışan sayısı gerilerken; inşaat, ulaştırma ve konaklama istihdam büyümesini sırtlıyor. Bu da büyümenin niceliği kadar niteliğini de tartışmaya açıyor.
Büyüme hizmet kollarında toplandı
TÜİK'in en güncel verilerine göre sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı bir yılda yüzde 2 artarak 15 milyon 968 bin kişiye ulaştı. Artışı taşıyan kollar net biçimde hizmet ve inşaat tarafında yoğunlaştı. İnşaatta ücretli çalışan sayısı yıllık yüzde 6,8 yükselirken, ulaştırma ve depolamada yüzde 5,7, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 3,6, finans ve sigortada ise yüzde 3,5 artış kaydedildi. Ticaret kolunda da yüzde 2,9'luk yükseliş görüldü. Tabloyu birlikte okuduğunuzda, son bir yılın istihdam kazancının ağırlıkla emek yoğun ve döngüsel kollardan geldiği ortaya çıkıyor.
Sanayide ücretli çalışan eriyor
Tablonun diğer ucunda üretim kolları yer alıyor. Sanayide ücretli çalışan sayısı yıllık yüzde 2,4 gerilerken, imalatta düşüş yüzde 2,7'ye, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 2'ye ulaştı. Yalnızca imalatta bir yılda yaklaşık 123 bin kişilik kayıp yaşandı ve sektördeki ücretli çalışan sayısı 4 milyon 449 bine indi. Toplam istihdam artarken üretim tarafının daralması, ekonominin istihdam ağırlık merkezinin fabrikadan hizmet kollarına kaydığını gösteriyor.
Türkiye'de yeni iş; fabrikada değil, otelde, kamyon kabininde ve şantiyede yaratılıyor.
Verimlilik tartışması büyüyor
Verilerin en dikkat çekici satırlarından biri bilgi ve iletişim sektöründe. Milli gelir içindeki payı artan bu alanda ücretli çalışan sayısı yıllık yüzde 0,2 geriledi; sektör daha fazla katma değer üretirken istihdamı yatay seyretti. Bu da üretkenlik artışının, ek işgücü gerektirmeden büyümeyi mümkün kıldığına işaret ediyor. Ekonomistlere göre istihdam artışının görece düşük verimli kollarda toplanması, ücret ve üretkenlik açısından orta vadede kırılganlık yaratabilir. Piyasa beklentisine göre ise önümüzdeki dönemde tabloyu turizm sezonu ile inşaat ve faiz döngüsünün yönü belirleyecek.
