Brent petrol yeniden 100 doların üzerinde

Brent petrolün varil fiyatı, birkaç günlük geri çekilmenin ardından 1 Ekim sabahı yeniden 100 doların üzerine çıktı. Dün akşam 97 dolar civarında işlem gören Brent, saat 10.30 sularında üç haneli bölgeye döndü; ABD hafif ham petrolü WTI da 92 doların üzerine yükseldi. Enerjideki yeni dalga küresel tahvil satışlarını derinleştirirken, Türkiye'de aynı gün başlayan benzin ÖTV takviminin pompaya yükünü ağırlaştırma riski taşıyor.

Eylül zirvesinden sonra yeniden yukarı

Orta Doğu'daki savaşın yarattığı arz endişeleriyle eylül boyunca yüksek seyreden Brent, 15 Eylül'de arz endişesiyle 107 doları aşarak zirve görmüş, 24 Eylül'de de vadeli kontratta 106 doların üzerinde işlem görmüştü. Fiyat ay sonunda 97 dolar civarına gerilemişti. Sabahın erken saatlerinde Körfez'den ham petrol ihracatının toparlanması ve ABD'de stokların beklenmedik biçimde artması fiyatları baskılasa da, Avrupa seansıyla birlikte yön yukarı döndü.

Akaryakıt piyasasındaki sıkışıklık ham petrolle sınırlı değil. ABD Başkanı Donald Trump 30 Eylül'de, dizel ihracatını yasaklama seçeneğini her gün görüştüklerini söylemişti. Rusya da dizel ve gemi yakıtı ihracatı yasağını 31 Ekim'e kadar uzatmıştı.

Enerji şoku tahvil faizlerine yansıyor

Petroldeki yükseliş, enflasyonun kalıcı biçimde yüksek kalacağı ve merkez bankalarının sıkı politikayı sürdüreceği beklentisini güçlendiriyor. Aynı sabah ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,33 ile 2002'den bu yana en yüksek seviyesine, İngiltere'nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 6 ile 1998'den bu yana zirveye çıktı. Euro Bölgesi'nde piyasalar Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yıl sonuna kadar faiz artırmasını fiyatlıyor.

Pompada vergi ve maliyet baskısı üst üste biniyor

1 Ekim tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile benzinde eşel mobil sisteminin sona ermesiyle kurşunsuz benzinde litre başına ÖTV ekimde 7,90 liraya yükseltildi. Vergi kasımda 11,36 liraya, 1 Aralık'tan itibaren de 14,83 liraya çıkacak. Ürün fiyatlarındaki yükseliş sürerse pompaya vergi artışına ek olarak maliyet kaynaklı zamlar da yansıyabilecek; enerjide dışa bağımlı Türkiye için bu tablo cari açık ve enflasyon görünümünü aynı anda zorluyor.