TBMM’de komisyonda bulunan yabancı dijital konaklama platformları teklifi, küresel rezervasyon şirketlerinin Türkiye’de iç pazara yeniden erişebilmesi için yeni bir lisans çerçevesi öngörürken Alibaba Grubu’nun seyahat platformu Fliggy’nin Türkiye temaslarını artırdığı bildirildi. Teklif yasalaşmış değil; mevcut statüsü komisyon aşaması.
Teklif 5 milyon TL belge ve yüzde 17 tavan getiriyor
Teklif 10 Ağustos’ta TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Metne göre yabancı platformların Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin belgesi alması, Türkiye’de temsilci belirlemesi ve dijital hizmet vergisi mükellefi olması gerekecek. İzin belgesinin süresi iki yıl, ilk belge ücreti ise 5 milyon TL olarak düzenleniyor.
Düzenleme, platformların hizmete konu satış bedeli üzerinden alacağı toplam tutarı KDV hariç yüzde 17 ile sınırlandırıyor. Platformların otel ve turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticaretini ve elektronik yolla uçak bileti satışını doğrudan yapabilmesine izin veriliyor; seyahat acentelerine münhasır diğer hizmetler ise belgeli acenteler üzerinden yürütülebilecek.
Teklifin yürürlüğe girmesi halinde halen Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı platformların üç ay içinde izin belgesi için başvurması gerekecek. Belgesiz faaliyet tespitinde veya belgenin iptali ya da süresinin sona ermesi halinde erişimin engellenmesi süreci işletilebilecek. Uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri yetkili olacak.
Fliggy’nin Türkiye temasları somutlaştı
Ekonomim’in sektör kaynaklarına dayandırdığı habere göre Fliggy, düzenlemenin yasalaşması halinde Türkiye pazarına daha hızlı girebilecek bir hazırlık yürütüyor. Bu bilgi şirket tarafından kamuya açık bir pazara giriş duyurusu olarak açıklanmış değil; bu nedenle plan henüz hazırlık aşamasında değerlendiriliyor.
Fliggy’nin Türkiye ilgisi yalnızca kulis bilgisinden ibaret değil. Türkiye Otelciler Birliği, Fliggy yöneticileriyle yaptığı görüşmede Trendyol’un da katılımıyla Türkiye’nin platformdaki görünürlüğünü artıracak kampanyaları, Çin’in tatil dönemlerine yönelik tanıtımları ve TÜROB üyesi otellere Çinli turist akışını artırabilecek iş birliklerini ele aldığını açıkladı.
TÜRSAB eşit rekabet koşulu istiyor
TÜRSAB ise teklifin rekabet koşullarını yerli seyahat acenteleri aleyhine bozabileceğini savunuyor. Birlik, yabancı platformların Türkiye’de yatırım, istihdam ve hukuki yükümlülükler bakımından yerli acentelerle aynı şartlara tabi olması gerektiğini belirtiyor. Bu yaklaşım, teklif Meclis’e sunulmadan önce de kamuoyuna açıklanmıştı ve eylül ayında sektör toplantılarında yeniden dile getirildi.
Booking.com süreci düzenlemenin geçmişini gösteriyor
Booking.com tartışması düzenlemenin arka planındaki başlıca örneklerden biri. TÜRSAB’ın açtığı davada İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017’de Booking.com’un Türkiye’deki otel ve konaklama tesislerinin pazarlanmasına aracılık faaliyetlerinin durdurulmasına karar vermişti. Türkiye’den yurt içindeki tesislere rezervasyon kanalı kapanırken yurt dışı rezervasyonları ve yurt dışından Türkiye’ye rezervasyonlar devam etmişti.
Yeni teklif, bu geçmişten farklı olarak yabancı platformlar için doğrudan bir izin rejimi kurmayı hedefliyor. Yasa değişmeden Booking.com ya da Fliggy için Türkiye iç pazarında yeni bir faaliyet hakkı doğmuş değil. Fliggy’nin görüşmeleri ticari hazırlık sinyali verirken belirleyici eşik, teklifin komisyondan ve ardından Genel Kurul’dan geçip geçmeyeceği olacak.
