ABD ile İran’ın, gelecek hafta dolması beklenen mevcut ateşkesi uzatma yönünde prensipte mutabakata vardığı bildirildi. Pakistan hükümeti kaynaklarına dayanan bilgilere göre iki taraf uzatma konusunda arabuluculara olumlu mesaj verdi, ancak yeni sürenin kaç gün olacağına ilişkin pazarlık henüz tamamlanmadı.
Uzatmanın süresi henüz belirlenmedi
Arabuluculuk sürecine yakın bir kaynak, Washington ile Tahran’ın uzatma yönündeki iradesini arabuluculara ilettiğini, buna karşılık süre konusunda mesaj alışverişinin sürdüğünü belirtti. Bu tablo, ateşkesin devamı için siyasi iradenin oluştuğuna, fakat yeni dönemin takviminin henüz kesinleşmediğine işaret ediyor.
Bir gün önce Reuters, Hürmüz Boğazı ve deniz taşımacılığı üzerindeki gerilim nedeniyle daha kapsamlı barış görüşmelerinin yeniden çıkmaza girdiğini bildirmişti. Bu nedenle ateşkes uzatması, nihai anlaşma sağlandığı anlamına gelmiyor. Tarafların güvenlik garantileri, yaptırımlar, İran’ın nükleer programı ve Hürmüz’den geçiş düzeni gibi başlıklarda önemli görüş ayrılıkları sürüyor.
Pakistan arabuluculuk trafiğini sürdürüyor
Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Hüseyin Andrabi, İslamabad’ın ABD ile İran’ı yeniden müzakere masasına getirmek için doğrudan ve dolaylı kanalları kullanmaya devam ettiğini söyledi. Pakistan, haziran ayında imzalanan çerçevede de arabulucu ve tanık rolü üstlenmişti.
Sürecin enerji piyasaları açısından en hassas başlıklarından biri Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor. Endeks24’ün daha önce aktardığı Hürmüz geçişi konusundaki anlaşmazlık, Washington’ın serbest ve koşulsuz geçiş talebi ile Tahran’ın kontrol ve güvenlik koşulları arasındaki farkın kapanmadığını göstermişti.
Temmuzdaki saldırılar ateşkesi aşındırmıştı
ABD ile İran arasında 17 Haziran’da imzalanan mutabakat, 60 günlük dönemde kalıcı anlaşma başlıklarının müzakere edilmesini öngörüyordu. Ancak 8 Temmuz ile 24 Temmuz arasında taraflar yeniden karşılıklı askeri saldırılara yöneldi. Washington İran içindeki hedefleri vururken, Tahran da Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt dahil bölgedeki ABD askeri varlığına yönelik misillemeler gerçekleştirdi.
Yeni uzatma devreye girerse taraflar, çatışmanın yeniden tırmanmasını önlemek için ek diplomatik süre kazanacak. Bununla birlikte uzatmanın uzunluğu ve hangi yükümlülüklerle birlikte uygulanacağı açıklanmadan, ateşkesin kalıcılığına ilişkin belirsizlik ortadan kalkmış olmayacak.
