Alphabet’e bağlı YouTube, Snap ve TikTok, ABD’de sosyal medya platformlarının genç kullanıcılar üzerindeki etkilerine ilişkin açılan kritik davada uzlaşma yolunu seçti. Kaliforniya’nın Oakland kentindeki federal mahkemeye sunulan dosyalara göre şirketler, Kentucky’deki Breathitt County School District tarafından açılan davayı anlaşmayla sonuçlandırdı.
Anlaşmanın mali şartları kamuoyuna açıklanmadı. Davada yalnızca Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta Platforms’un yargı sürecine devam edeceği belirtildi. Meta’nın 15 Haziran’da başlayacak duruşmada savunma yapması bekleniyor.
Breathitt County School District, sosyal medya şirketlerini öğrenciler arasında “ruh sağlığı krizi” oluşturmakla suçluyor. Okul bölgesi, öğrencilerde artan anksiyete, depresyon ve bağımlılık davranışlarının eğitim sistemi üzerinde ciddi mali yük oluşturduğunu savunuyor.
Reuters’ın aktardığına göre okul yönetimi, öğrencilerin ruh sağlığı sorunlarıyla mücadele için 15 yıllık destek programını finanse etmek amacıyla 60 milyon doların üzerinde tazminat talep ediyor. Bölge ayrıca şirketlerin platform algoritmalarını ve bağımlılık yarattığı iddia edilen özelliklerini değiştirmesini isteyen mahkeme emri talebinde de bulundu.
YouTube sözcüsü yaptığı açıklamada davanın “dostane şekilde çözüldüğünü” belirterek yaşa uygun ürünler ve ebeveyn kontrolleri geliştirmeye devam edeceklerini ifade etti. Snap de anlaşmayı doğruladı. TikTok ise Reuters’ın yorum talebine yanıt vermedi.
Sosyal medya şirketlerine yönelik baskı genişliyor
ABD’de sosyal medya platformlarına karşı açılan davaların sayısı son iki yılda hızla arttı. Kaliforniya eyalet mahkemelerinde bağımlılık ve ruh sağlığı etkileri gerekçesiyle açılmış 3.300’den fazla dava bulunuyor. Federal düzeyde ise okul bölgeleri, belediyeler ve bireyler tarafından açılan yaklaşık 2.400 dava tek merkezde toplanmış durumda.
Mart 2026’da Los Angeles’ta görülen dikkat çekici bir davada jüri, Meta ve Alphabet’in Google birimini genç kullanıcılar açısından “ihmalkâr platform tasarımı” nedeniyle sorumlu bulmuştu. Mahkeme, sosyal medya bağımlılığı yaşadığını belirten 20 yaşındaki bir davacıya toplam 6 milyon dolar tazminat verilmesine karar vermişti.
Platform ekonomisinde yeni regülasyon dönemi
Teknoloji şirketlerine yönelik hukuki baskının yalnızca tazminat riskiyle sınırlı olmadığı değerlendiriliyor. ABD’de hem eyalet yönetimleri hem de federal düzeyde yürütülen düzenleme çalışmaları, sosyal medya algoritmaları ve çocuk kullanıcı güvenliği üzerinde daha sert denetim mekanizmalarını gündeme taşıyor.
Özellikle “sonsuz kaydırma”, bildirim döngüsü ve kişiselleştirilmiş içerik önerileri gibi kullanıcı etkileşimini artıran tasarım unsurlarının gelecekte regülasyon kapsamına alınabileceği değerlendiriliyor.
